19. Hafta Gebelik: Bağlar Gevşerken İkinci İzlem

Süt dişlerinin arkasında sıralanan kalıcı dişler

19. haftada bebeğin baş-popo uzunluğu yaklaşık 15,3 cm, ağırlığı yaklaşık 240 gramdır; bir domates kadar yer kaplar. NHS, kalıcı dişlerin bu dönemde oluşmaya başladığını ve ilk dişlerin arkasında sıralandığını anlatır. Bebek, yaklaşık 21 hafta sonraki doğum için kilo almayı sürdürür.

MedlinePlus, 19-21. haftalar arasında bebeğin duyabildiğini, daha hareketli olduğunu ve amniyon sıvısı içinde süzülerek hareket ettiğini belirtir. Aynı kaynağa göre bu aralığın sonunda bebek yutabilir hâle gelir. Annenin karnın alt kısmında hissettiği ilk kanat çırpışı gibi hareketlere tıpta "quickening" denir; NHS de bu hafta karnınızda hissettiğiniz kabarcık hissinin gaz değil, bebek olabileceğini söyler.

Relaksin ve eklemlerde değişen destek

NHS'e göre relaksin hormonu bağlarınızı gevşetir; sırtınız, dizleriniz ve ayak bileklerinizin alıştığı desteği bir ölçüde azaltır. Bu nedenle koşu gibi darbeli egzersizler bu haftalarda rahatsız edici gelebilir. Leğen ağrısı, bel ağrısı, çatlaklar, diş eti hassasiyeti ve baş ağrısı da bu dönemde sık bildirilen yakınmalardandır.

Vücudunuz gebelikte her zamankinden fazla su tutar. NHS, büyüyen rahmin bacaklardaki kan akımını da etkileyebildiğini ve bu yüzden ayak ve ayak bileklerinde şişlik görülebildiğini belirtir.

Şişlik, egzersiz ve D vitamini

• Uzun süre ayakta kalmamaya çalışın ve ayağınızı sıkmayan rahat ayakkabılar giyin.
• Gün içinde fırsat buldukça ayaklarınızı yükseğe koyun.
• Yürüyüşe çıkın ya da oturduğunuz yerde ayak egzersizi yapın: NHS ayağınızı 30 kez yukarı aşağı esnetmeyi ve bileğinizi daire çizerek döndürmeyi önerir.
• Koşu rahatsız etmeye başladıysa yürüyüş gibi daha yumuşak seçeneklere geçebilirsiniz; NHS gebelikte haftada 150 dakika hareket etmeyi ve pelvik taban egzersizlerini önerir.
• Sağlık Bakanlığı rehberi D vitamini desteğini 12. haftadan itibaren öngörür ve en önemli D vitamini kaynağının güneş ışığı olduğunu hatırlatır; ürünü ve dozu hekiminiz belirler.

İkinci izlemde neler yapılır?

Sağlık Bakanlığının Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi, ikinci izlemi 18-24. haftalar arasına yerleştirir ve bu görüşme için yaklaşık 20 dakika ayrılmasını öngörür. Rehberde sayılan başlıca adımlar şunlardır:

• Sigara, alkol gibi alışkanlıkların, ilk izlemden sonra ortaya çıkan yakınmaların (bacak krampı gibi) ve tehlike işaretlerinin sorgulanması
• Tansiyon ölçümünü de içeren fizik muayenenin tekrarı ve kilo alımının değerlendirilmesi
• Rahim yüksekliğinin gebelik haftasıyla uyumunun kontrolü; beklenenden yaklaşık 4 cm büyük ya da küçük ölçümde uzmana yönlendirme
• Tam idrar tahlilinin tekrarı, daha önce alınmadıysa idrar kültürü ve tam kan sayımının yinelenmesi
• Fetal anomali taramasının yapılması, demir ve D vitamini desteğinin gözden geçirilmesi, gerekiyorsa tetanos aşısı
• Bebek hareketlerinin hissedilmemesi, hızlı kilo alımı ve tehlike işaretleri üzerine danışmanlık; ağız ve diş sağlığı eğitimi

Aklınızdaki soruları kısa bir listeye yazıp götürmek, 20 dakikalık görüşmeyi daha verimli kullanmanızı sağlar.

Hangi belirtide beklemeden başvurmalı: tehlike işaretleri

5. ay gebelik rehberi