İçeriğe geç
Gebelik ve Bebek

28-42. haftalar

Üçüncü trimester: 28. haftadan doğuma

Üçüncü trimester 28. haftada başlar ve gebelik 42. haftaya uzasa bile doğum bu dönemin içinde gerçekleşir. Bebek bu haftalarda ağırlığını üç katından fazla artırır: 28. haftada yaklaşık 1005 g iken 40. haftada yaklaşık 3462 g'a ulaşır.

Son güncelleme: · 10 kaynak

3. trimesterde bir hamile kadın

Ay ay üçüncü trimester

Son adet tarihinizden itibaren 27 tam hafta dolduğunda üçüncü trimestere girersiniz. Sitemizde bu dönem 7. ay (28-31. haftalar), 8. ay (32-35. haftalar) ve 9. ay (36-40. haftalar) olarak üçe ayrılır. 41 ve 42. haftalar ise dokuz ayı tamamlamış, tahmini doğum tarihini geçmiş gebelikler için kullanılır. Gebe Okulu kitabı da üçüncü üç ayı 28-42. gebelik haftaları olarak tanımlar.

7. ay: 28-31. haftalar ve üçüncü izlem

8. ay: 32-35. haftalar ve tansiyon takibi

9. ay: 36-40. haftalar ve doğum belirtileri

Bebeğin son büyüme dönemi

Gebe Okulu kitabı bu dönemi, fetüsün hızla kilo aldığı haftalar olarak özetler. Organların çoğu çalışır durumdadır; son haftalarda asıl değişen yağ dokusu, beyin ve akciğerlerin olgunluğudur.

  • 28-31. haftalar: Gözler açılıp kapanır, beyin yüzeyindeki kıvrımlar belirginleşir. MedlinePlus'a göre akciğerlerde hava kesecikleri oluşur ama akciğerler henüz rahim dışında çalışmaya hazır değildir. Birçok bebek başı aşağıda konumlanmaya başlar.
  • 32-35. haftalar: Deri altında yağ hızla birikir, kemikler sertleşir; kafatası kemikleri ise doğum için esnek kalır. Gebe Okulu kitabına göre 35. haftada böbrekler gelişimini tamamlamıştır.
  • 36-40. haftalar: Emme ve yutma refleksleri güçlenir, bağırsaklarda mekonyum birikir, akciğerler ilk nefese hazırlanır. WHO, 37 hafta tamamlanmadan olan doğumları erken doğum olarak tanımlar.
  • 41-42. haftalar: Bebek gelişimini sürdürür; derisi daha kuru görünebilir, tırnaklar uzamış olabilir. Bu haftalarda bebeğin iyilik hâli kontrollerle yakından izlenir.
Üçüncü trimesterde bebeğin yaklaşık ölçüleri (baş-topuk)
HaftaBoyAğırlık
28. haftayaklaşık 37,6 cmyaklaşık 1005 g
31. haftayaklaşık 41,1 cmyaklaşık 1502 g
34. haftayaklaşık 45,0 cmyaklaşık 2146 g
37. haftayaklaşık 48,6 cmyaklaşık 2859 g
40. haftayaklaşık 51,2 cmyaklaşık 3462 g
42. haftayaklaşık 51,5 cmyaklaşık 3685 g

Bedeninizde son üç ay

Rahim göğüs kafesine kadar yükseldiği için nefes darlığı ve mide yanması artar; bebek leğen kemiğine indiğinde ikisi de hafifleyebilir, bu kez kasık baskısı ve sık idrara çıkma öne çıkar. NHS, gebeliğin sonlarında taşınan ek kilo ve bölünen uyku nedeniyle yorgunluğun yeniden arttığını belirtir.

  • Şişlik: NHS'e göre ayak ve bileklerdeki şişlik gebelik ilerledikçe ve günün sonunda artar; ani artış ise hemen değerlendirilmesi gereken bir işarettir.
  • Braxton Hicks kasılmaları: Düzensiz ve çoğu zaman ağrısız sertleşmeler sıklaşır.
  • Bel, kalça ve leğen ağrısı: Ağırlık merkezi değiştiği için yürümek ve uyku pozisyonu bulmak zorlaşabilir.
  • Kolostrum ve akıntı: Göğüslerden sarımsı sıvı gelebilir, son haftalarda vajinal akıntı artar ve nişan görülebilir.
  • Duygular: Gebe Okulu kitabı, üçüncü trimesterde duygu durumunun değişken olabildiğini, doğum yaklaştıkça heyecanla birlikte kaygının da artabildiğini anlatır.

Üçüncü trimesterde kontroller ve testler

28-42. haftaların kontrol takvimi
ZamanKontrolAyrıntı
28. haftaİndirekt Coombs (anne Rh negatifse)Negatifse Rh uyuşmazlığına karşı koruyucu iğne yapılabilir
28-32. haftalarÜçüncü izlemTansiyon, kilo, rahim yüksekliği, ödem; tam idrar, idrar kültürü, tam kan sayımı
28-32. haftalarTetanos-difteri aşısıAşı kaydınıza göre ikinci doz
32. haftadan doğumaHaftalık tansiyon ölçümü130/80 mmHg üzerindeyse doktora başvurulur
36-38. haftalarDördüncü izlemObstetrik ultrason, bebeğin geliş şekli, emzirmeye yönelik meme muayenesi
40. haftadan sonraSıklaşan kontrollerNHS'e göre 41. haftada indüksiyon önerilir, 42. haftadan sonra izlem artırılır

Sağlık Bakanlığı rehberi üçüncü ve dördüncü izlemde doğum eylemi, doğumun hangi sağlık kuruluşunda yapılacağı, anne sütü ve emzirme ile doğum sonrası korunma konularında danışmanlık verilmesini öngörür. NHS'e göre 36. hafta görüşmesinde bebeğin konumuna bakılır; 38, 40 ve 41. haftalarda gebelik sürüyorsa seçenekleriniz konuşulur.

Hareket düzeni ve beklemeden başvurulacak durumlar

NHS, belirli bir tekme sayısı yerine bebeğinizin olağan hareket düzenini tanımanızı ve hareketler azaldığında, durduğunda ya da düzen değiştiğinde ertesi günü beklemeden doğum ünitesini aramanızı önerir. Son haftalarda hareketlerin niteliği tekmeden itmeye dönüşebilir, ancak sıklığın azalması beklenen bir durum sayılmaz.

NHS doğum belirtilerini düzenli kasılmalar, nişan, bel ağrısı ve su gelmesi olarak sıralar; kasılmalar 5 dakikada bir ya da daha sık geldiğinde aramanızı, 37. haftayı doldurmadan doğumun başladığını düşünüyorsanız hemen başvurmanızı önerir. Sağlık Bakanlığı rehberi de kanama, su gelişi ve sancıyı doğum eyleminin belirtileri olarak sayar.

Bebek hareketlerinde azalma, vajinal kanama, su gelmesi, 37. haftadan önce düzenli kasılmalar, şiddetli baş ağrısı, görme bulanıklığı, yüzde ve ellerde ani şişlik, 130/80 mmHg üzerinde tansiyon ya da şiddetli karın ağrısında beklemeden doktorunuza veya doğum yapacağınız hastaneye başvurun. Acil durumda 112'yi arayın.

Doğuma hazırlık

  • Doğum yapacağınız kuruluşu ve oraya nasıl, kiminle gideceğinizi belirleyin.
  • Hastane çantasını 32-35. haftalar arasında hazırlamaya başlamak, erken başlayan doğumda işinizi kolaylaştırır.
  • Emzirme ve doğum sonrası ilk haftalarda kimlerin yardım edeceğini önceden konuşun.
  • Çalışıyorsanız doğum izninizin başlangıç tarihini netleştirin.

Hastane çantası listesi

Doğum izni hesaplama

Üçüncü trimesterin hafta sayfaları

28. hafta: üçüncü trimesterin başı

32. hafta: haftalık tansiyon ölçümü

36. hafta: dördüncü izlem

37. hafta: erken doğum sınırı

40. hafta: tahmini doğum tarihi

41. hafta: tarihi geçen gebelik

42. hafta: izlem ve doğum planı

Önceki dönem: ikinci trimester

Sık sorulan sorular

Üçüncü trimester kaçıncı haftada başlar, ne zaman biter?
Üçüncü trimester 28. haftanın ilk gününde başlar ve doğumla sona erer. Sitemizde 28-42. haftalar bu döneme sayılır; 40. hafta tahmini doğum tarihidir, 41 ve 42. haftalar tarihi geçmiş gebeliklerdir.
Son üç ayda kontroller ne sıklıkla yapılır?
Sağlık Bakanlığı rehberinde üçüncü izlem 28-32, dördüncü izlem 36-38. haftalar arasındadır; 32. haftadan doğuma kadar haftada bir tansiyon ölçümü de önerilir. Risk durumunuza göre doktorunuz kontrolleri sıklaştırabilir. Tahmini tarih geçtiğinde görüşmeler daha sık planlanır.
Tahmini doğum tarihini geçmek sık görülür mü?
Tahmini tarih kesin bir gün değil, 40 haftalık bir hesaplamadır; doğum bu tarihten önce de sonra da başlayabilir. NHS, doğum 41. haftaya kadar başlamazsa indüksiyon önerildiğini ve 42. haftadan sonra beklemeyi seçenlerde bebeğin daha sık izlendiğini belirtir. Karar sizinle birlikte verilir.
Son haftalarda bebek hareketlerinin azalması beklenen bir durum mu?
Hayır. Rahimde yer daraldıkça hareketlerin biçimi değişebilir, ancak sıklığın azalması beklenmez. NHS hareketler azaldığında ya da düzen değiştiğinde ertesi günü beklemeden doğum ünitesini aramanızı önerir.

Kaynaklar

  1. T.C. Sağlık Bakanlığı: Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi (erişim 24 Eylül 2026)
  2. T.C. Sağlık Bakanlığı: Gebe Okulu Eğitim Kitabı (erişim 24 Eylül 2026)
  3. MedlinePlus (NIH): Fetal development (erişim 24 Eylül 2026)
  4. WHO: Preterm birth (erişim 24 Eylül 2026)
  5. NHS: Your baby's movements (erişim 24 Eylül 2026)
  6. NHS: Tiredness in pregnancy (erişim 24 Eylül 2026)
  7. NHS: Swollen ankles, feet and fingers in pregnancy (erişim 24 Eylül 2026)
  8. NHS: Your antenatal appointments (erişim 24 Eylül 2026)
  9. NHS: Signs that labour has begun (erişim 24 Eylül 2026)
  10. NHS: Inducing labour (erişim 24 Eylül 2026)

Son güncelleme:

Bu araç ve içerikler bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Gebelik takibiniz için kadın doğum uzmanınıza, bebeğinizin sağlığı için çocuk doktorunuza başvurun. Acil bir durumda 112'yi arayın. Kullanım koşulları