Dört izlem, dört dönem
Rehberdeki izlem takvimi, testlerin zamanlamasını da belirler. Birinci izlem gebeliğin ilk 14 haftası içinde yapılır; 14. haftadan sonra ilk kez başvuran bir gebe için de, haftası kaç olursa olsun, ilk görüşme "birinci izlem" sayılır ve o haftaya uygun işlemler eklenir. İkinci izlem 18-24., üçüncü izlem 28-32., dördüncü izlem 36-38. haftalar arasındadır.
Bu dört görüşme en az sayıdır. Risk değerlendirmesinde bir bulgu çıkarsa izlem sayısı artırılabilir ya da bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanına yönlendirilirsiniz. Gebelik haftanızı bilmiyorsanız önce onu netleştirmek işinizi kolaylaştırır; hafta, son adet tarihinizden (SAT) sayılır.
Kaçıncı haftada olduğunuzu gebelik haftası hesaplama aracıyla bulun
Hafta hafta test ve kontrol tablosu
| Test | Hafta | Neden yapılır |
|---|---|---|
| İlk izlem tetkikleri: tam kan sayımı, kan grubu (sizin ve eşinizin), hepatit B, sifiliz, gerekirse kızamıkçık bağışıklığı, onayınızla HIV, TSH, tam idrar tahlili ve idrar kültürü | İlk 14 hafta | Kansızlığı, belirti vermeyen idrar yolu enfeksiyonunu, bazı bulaşıcı hastalıkları, tiroit işlevini ve Rh uyuşmazlığı olasılığını erken görmek |
| Kan şekeri (yalnızca risk grubundaysanız) | İlk izlem | Gebelik öncesinden var olabilecek diyabeti ya da erken başlayan gebelik diyabetini yakalamak |
| Anne kanında hücre dışı DNA testi (NIPT) | 10. haftadan itibaren | Down sendromu, trizomi 18, trizomi 13 ve cinsiyet kromozomu sayısındaki farklılıklar için tarama; Bakanlık rehberinin test listesinde yer almaz, isteğe bağlıdır |
| Ense saydamlığı ölçümü ve ikili test (kombine test) | 11-14. hafta | Kromozom farklılıkları için olasılık hesaplamak; ultrason ölçümü ile anne kanındaki PAPP-A ve beta-hCG birlikte değerlendirilir |
| Üçlü ya da dörtlü test | 16-20. hafta | Kombine test yapılmadıysa ve tarama isteniyorsa kromozom farklılıkları ile nöral tüp defektleri için olasılık hesaplamak |
| Anne kanında AFP | 16-20. hafta | Nöral tüp defektleri için tarama; ultrasonla anomali taraması yapılamadığında özellikle önerilir |
| Ayrıntılı ultrason (fetal anomali taraması) | 18-24. hafta (Gebe Okulu kitabında 18-22) | Bebeğin organ yapılarını, büyümesini, plasentanın yerini ve amniyon sıvısını değerlendirmek |
| İkinci izlemde tam kan sayımı ve idrar tahlili | 18-24. hafta | Kansızlık ve idrarda protein ya da keton olup olmadığını yeniden kontrol etmek |
| Gebelik diyabeti taraması (50 g glukoz tarama testi; gerekirse 100 g ya da 75 g yükleme testi) | 24-28. hafta | Çoğu zaman belirti vermeyen gebelik diyabetini saptamak |
| İndirekt Coombs testi ve gerekirse anti-D | 28. hafta | Anne Rh negatif, baba Rh pozitifse annede antikor gelişip gelişmediğine bakmak; test negatifse 28. haftadan itibaren anti-D yapılabilir |
| Üçüncü izlemde tam kan sayımı, idrar tahlili ve idrar kültürü | 28-32. hafta | Son üç ayda kansızlık ve idrar yolu enfeksiyonunu yeniden taramak |
| Grup B streptokok (GBS) kültürü | 36-38. hafta | Doğum sırasında bebeğe geçebilen bu bakteriyi taşıyıp taşımadığınızı görmek; Bakanlık rehberinin rutin listesinde yer almaz, uygulama kurumdan kuruma değişir |
| Dördüncü izlemde obstetrik ultrason ve tam kan sayımı | 36-38. hafta | Bebek sayısı, kalp atımı, ölçümler, plasentanın yeri, amniyon sıvısı ve bebeğin geliş şekli; doğum öncesi hemoglobin düzeyi |
| Non-stres test (NST) | Gerekli görülürse çoğunlukla 32-34. haftadan itibaren; 41. haftada da önerilebilir | Bebeğin kalp hızının hareketlerle nasıl değiştiğini izleyerek iyilik halini değerlendirmek |
Tablodaki aralıklar sağlıklı, tek bebekli bir gebelik içindir. Kronik bir hastalığınız, ikiz gebeliğiniz ya da önceki gebeliklerde yaşanmış bir sorun varsa hekiminiz testleri daha erken ya da daha sık isteyebilir.
İlk üç ay: kan grubundan ense saydamlığına
Birinci izlem en yoğun olanıdır. Rehber, hepatit B taramasının aşılı olsanız bile yapılmasını ister. Kan grubunuz Rh negatif, eşinizinki Rh pozitifse indirekt Coombs testi yapılır; sonuç negatifse test 28. haftada tekrarlanır. Aynı görüşmede size bebeğe yönelik tarama testleri anlatılır ve karar size bırakılır.
Ense saydamlığı ve ikili test 11-14. haftalar arasında yapılır; bu aralık geçtikten sonra tarama isteyenler için rehberdeki seçenek 16-20. haftalardaki üçlü ya da dörtlü testtir. Gebe Okulu kitabı, testte ultrasonla ense kalınlığının ölçüldüğünü ve anne kanında PAPP-A ile beta-hCG düzeylerine bakıldığını anlatır. Ölçümün ayrıntıları için ayrı bir sayfamız var.
NT (ense kalınlığı) ölçümü nedir, nasıl değerlendirilir?
NIPT olarak da bilinen hücre dışı DNA testi, ACOG'a göre 10. haftadan itibaren yapılabilir ve sonucu yaklaşık bir haftada çıkar. Bu da bir tarama testidir; pozitif sonucun amniyosentez ya da koryon villus örneklemesi (CVS) gibi bir tanı testiyle doğrulanması önerilir.
İkinci üç ay: yapı taraması ve şeker yüklemesi
İlk üç ayda kombine test yapılmadıysa ve tarama istiyorsanız rehber 16-20. haftalarda üçlü ya da dörtlü testi önerir. Kombine test yapıldıysa kromozom taraması için bu testlerin tekrarlanmasına gerek yoktur. Nöral tüp defektlerine yönelik AFP ise ayrı bir amaçla, aynı haftalarda bakılabilir.
Ayrıntılı ultrason rehberde 18-24. haftalar için tanımlanır ve ikinci izlemle çakışır. Gebe Okulu kitabı ile ACOG en çok 18-22. haftaları anar. Daha önce rahim ameliyatı geçirdiyseniz plasentanın yerleşimine, erken doğum öykünüz varsa vajinal ultrasonla rahim ağzı uzunluğuna da bakılması öngörülür.
Yüksek risk grubunda olmayan gebelere 24-28. haftalar arasında 50 g glukoz tarama testi hakkında bilgi verilir. Risk grubundaysanız kan şekerinize ilk izlemde bakılır; erken test negatif çıkarsa yükleme testi 24-28. haftalarda tekrarlanır. Hazırlık ve açlık süresini testi yapacak kuruma sormanız önerilir.
Son üç ay: Rh, GBS ve bebeğin iyilik hali
Rh uyuşmazlığı olasılığı varsa üçüncü izlemde indirekt Coombs testi yinelenir. Rehbere göre test negatifse 28. haftadan itibaren anti-D immünoglobulin yapılabilir. ACOG, Rh pozitif bir bebeğin doğumundan sonraki 72 saat içinde de anti-D uygulandığını belirtir; bu koruma yalnızca o gebelik için geçerlidir ve her gebelikte yinelenir.
GBS taraması ACOG'un önerdiği rutin testler arasındadır ve 36-38. haftalarda vajina ile makattan alınan sürüntüyle yapılır. ACOG'a göre gebelerin yaklaşık dörtte biri bu bakteriyi taşır; sonuç pozitifse doğum başladığında damar yolundan antibiyotik verilir. Türkiye'de bu test Bakanlık rehberinin izlem listesinde yer almaz; yapılıp yapılmayacağını hekiminizle konuşabilirsiniz.
NST herkese yapılan bir test değildir. ACOG, bu tür izlem testlerinin çoğunlukla gebelik komplikasyonu riski arttığında, genellikle 32-34. haftalar arasında başlatıldığını belirtir. Test yarı yatar ya da uzanır halde yapılır, karnınıza bağlanan bir kemerle bebeğin kalp hızı en az 20 dakika kaydedilir. ACOG'a göre 40-41. haftalar arasında test her zaman gerekmez; 41. haftada önerilebilir.
Test takvimini beklemeyin: vajinal kanama, sıvı gelmesi, karın ağrısı, şiddetli baş ağrısı, görmede bulanıklık, ateş, nefes almada güçlük veya bebek hareketlerinde azalma fark ederseniz beklemeden doktorunuza ya da en yakın hastaneye başvurun. Acil durumda 112'yi arayın.
Sık sorulan sorular
Gebelikte hangi testler zorunlu?
İkili testi 14. haftadan sonra yaptırabilir miyim?
Şeker yüklemesi hangi haftada yapılır?
Anti-D iğnesi ne zaman yapılır?
NST her gebeye yapılır mı?
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı: Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi (2026) (erişim 24 Eylül 2026)
- T.C. Sağlık Bakanlığı: Gebe Okulu Eğitim Kitabı (erişim 24 Eylül 2026)
- ACOG: Prenatal Genetic Screening Tests (erişim 24 Eylül 2026)
- ACOG: Group B Strep and Pregnancy (erişim 24 Eylül 2026)
- ACOG: The Rh Factor: How It Can Affect Your Pregnancy (erişim 24 Eylül 2026)
- ACOG: Special Tests for Monitoring Fetal Well-Being (erişim 24 Eylül 2026)
- ACOG: When Pregnancy Goes Past Your Due Date (erişim 24 Eylül 2026)
- NICE: Antenatal care (NG201): Recommendations (erişim 24 Eylül 2026)
Son güncelleme:
Bu araç ve içerikler bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Gebelik takibiniz için kadın doğum uzmanınıza, bebeğinizin sağlığı için çocuk doktorunuza başvurun. Acil bir durumda 112'yi arayın. Kullanım koşulları