Gebeliğin 13. Haftası

Bezelye kabuğu boyunda: ses telleri ve emme refleksi

Bebeğin baş-popo uzunluğu bu hafta yaklaşık 7,4 cm, ağırlığı yaklaşık 23 gramdır; boyutu bir bezelye kabuğuna benzetilir. Gebe Okulu kitabına göre ses telleri oluşur ve önceki haftalarda iri görünen baş, bedenle orantılı biçimde büyümeye başlar.

NHS, yumurtalıkların ya da testislerin içeride gelişimini tamamladığını, dış genital yapılarda ise son ayrıntıların şekillendiğini belirtir. Hareketler başta sarsıntılı ve rastgeledir, sonra daha amaçlı görünmeye başlar; bunları hissetmeniz çoğunlukla 17. hafta civarını bulur. Bazı bebekler rahimde başparmağını emer. NHS, bu davranışın emme refleksinin gelişmesine yardım ettiğini açıklar.

Karın belirginleşiyor, bulantı çoğu kadında geriliyor

Rahim yukarıya ve dışarıya doğru büyüdükçe küçük bir karın çıkıntısı fark edilebilir. NHS'e göre leğen bölgesindeki kan akışı arttığı için cinsel istekte artış ve susama hissi olabilir. Aynı kaynak, erken dönemin en zorlu şikâyetlerinin çoğu kadında geride kalmaya başladığını belirtir.

Gebe Okulu kitabı, bulantı ve kusmanın 12. hafta civarında azalmasının beklendiğini, hafif seyreden bulantının çoğu zaman 14. haftada belirgin biçimde hafiflediğini yazar. Bulantınız ilk üç aydan sonra da yoğun biçimde sürüyor, kilo kaybına ya da halsizliğe yol açıyorsa bunu hekiminizle konuşmanız önerilir.

Enerjiniz artarken dikkat edilecekler

• Enfeksiyonlardan korunma: NHS, suçiçeği ya da kızamıkçık geçiren biriyle temas ettiyseniz hemen doktorunuzla konuşmanızı, kedi kumunu başkasının temizlemesini, az pişmiş etlerden ve pastörize edilmemiş süt ürünlerinden kaçınmanızı önerir.
• Diş etleri: Gebe Okulu kitabına göre hormon değişiklikleri diş etlerini kanamaya yatkın hâle getirir. Yumuşak diş fırçasıyla günde iki üç kez fırçalamak ve diş ipi kullanmak önerilir.
• Pelvik taban egzersizleri: NHS, bu egzersizlerin gülerken, hapşırırken ya da öksürürken idrar kaçırmayı önlemeye yardım edebileceğini belirtir.
• Kilo takibi: Sağlık Bakanlığı rehberi, gebelik öncesi beden kütle indeksi 18,5-24,9 arasında olan kadınlar için gebelik boyunca toplam 11,5-16 kg kilo alımını uygun aralık olarak verir; bu aralık gebelik öncesi kilonuza göre değişir.

CRL ile gebelik yaşının doğrulanması

CRL, bebeğin başının tepesinden popo hizasına kadar olan uzunluktur. Gebe Okulu kitabı, ilk trimesterde embriyonun boyutlarına dayanan ultrason ölçümlerinin gebelik yaşını belirlemede altın standart kabul edildiğini belirtir. Son adet tarihine göre yapılan hesap düzenli döngülerde daha güvenilirdir; döngü düzensizse ya da yumurtlama geç olduysa tahmin kayabilir.

Sağlık Bakanlığı rehberi, son adet tarihinin bilinmediği ya da şüpheli olduğu durumlarda gebelik yaşının ultrason raporlarıyla belirlenmesini öngörür. Cleveland Clinic ise CRL ölçümünün ilk trimesterde daha doğru olduğunu, 12. haftadan sonra büyümeyi değerlendirmede baş çevresi, karın çevresi ve uyluk kemiği uzunluğu gibi ölçümlerin öne çıktığını açıklar.

Ense saydamlığı ölçümü de CRL yaklaşık 45-84 mm aralığındayken yapılabildiği için ikili testi planlıyorsanız randevunuzu geciktirmemeniz önerilir. Bu aralık kaçırılırsa rehber 16-20. haftalarda üçlü ya da dörtlü testi seçenek olarak sunar.

1. trimester: 1-13. haftalarda neler oldu, neler yapıldı

Gebelik öncesi kilonuza göre önerilen kilo alımını hesaplayın