9 aylık gebelik: son beş hafta ve doğuma geri sayım

40 hafta neden dokuz ay sayılıyor

Gebelik son adet tarihinden itibaren 40 hafta, yani 280 gün olarak hesaplanır. Bu süre dokuz aya bölündüğünde bazı aylar dört, bazıları beş hafta sürer; sitemizde 9. ay 36, 37, 38, 39 ve 40. haftaları kapsar. Tahmini doğum tarihi 40 haftanın dolduğu gündür. MedlinePlus'ın hatırlattığı gibi 40. haftada döllenmenin üzerinden aslında 38 hafta geçmiştir; aradaki fark, takvimin döllenmeden yaklaşık iki hafta önce başlamasından kaynaklanır.

36-40. haftalarda bebeğin son hazırlıkları

• 36. hafta: Sindirim sistemi çalışmaya hazırdır; ilk dışkı olan mekonyum bağırsaklarda birikmiştir. Yanaklar dolgunlaşır, emme ve yutma refleksleri güçlenir. Bebeklerin çoğu bu haftalarda başı aşağıda konumlanır.
• 37. hafta: Gebe Okulu kitabı bu haftada vücuttaki ince tüylerin çoğunun döküldüğünü belirtir. WHO, 37 hafta tamamlanmadan olan doğumları erken doğum sayar; yani bu hafta bitip 38. haftaya geçtiğinizde doğum artık erken doğum sınıfına girmez.
• 38. hafta: Akciğerler sürfaktan üretimini artırarak ilk nefese hazırlanır. Kilo alımı sürer ama hızı yavaşlar.
• 39. hafta: Kafatası kemikleri arasındaki yumuşak bölgeler, doğum sırasında başın şekil almasına izin verir. Baş çoğu zaman leğen kemiğine yerleşmiştir.
• 40. hafta: Tahmini doğum tarihi. Bebek ilk nefesine, emmeye ve vücut ısısını korumaya hazırdır; doğum kilosu ve boyu bebekten bebeğe belirgin farklılık gösterir.

40. haftada bebeğin baş-topuk uzunluğu yaklaşık 51,2 cm, ağırlığı yaklaşık 3462 g kadardır; küçük bir bal kabağı büyüklüğünde. 36. haftada ağırlık yaklaşık 2622 g'dı.

Son haftalarda bedeniniz

Bebek leğen kemiğine indiğinde nefes almak ve yemek yemek kolaylaşabilir, buna karşılık kasıkta baskı, bel ağrısı ve sık idrara çıkma artar. Yürümek ve rahat bir uyku pozisyonu bulmak zorlaşabilir. Vajinal akıntı artabilir; rahim ağzını kapatan sümüksü tıkaç (nişan) pembe ya da kan lekeli olarak gelebilir. Düzensiz ve ağrısız kasılmalar sıklaşır. Evi hazırlama isteği güçlense de ağır iş yerine dinlenmeye öncelik vermeniz önerilir.

Dördüncü izlem ve doğuma yakın kontroller

Sağlık Bakanlığı rehberine göre dördüncü izlem 36-38. haftalar arasında yapılır:

• tansiyon, kilo, ödem ve rahim yüksekliği kontrol edilir,
• tam idrar tahlili ve tam kan sayımı tekrarlanır,
• obstetrik ultrasonla bebeğin büyümesi, kalp atımı, plasentanın yeri ve amniyon sıvısı değerlendirilir,
• bebeğin geliş şekli belirlenir ve emzirmeye yönelik meme muayenesi yapılır,
• doğum eyleminin belirtileri, doğumun yapılacağı kuruluş, emzirme ve doğum sonrası korunma konuşulur.

Haftalık tansiyon ölçümü doğuma kadar sürer. NHS'e göre 38, 40 ve 41. haftalarda yapılan görüşmelerde gebelik sürüyorsa seçenekleriniz de konuşulur.

Doğum başladığında ne olur

NHS doğum belirtilerini düzenli kasılmalar, nişan, bel ağrısı, bebeğin başının baskısıyla tuvalete gitme isteği ve su gelmesi olarak sıralar. Kasılmalar 5 dakikada bir ya da daha sık düzenli gelmeye başladığında ebenizi veya doğum ünitesini aramanızı önerir. Su gelmesi, vajinal kanama ya da bebeğin her zamankinden az hareket etmesi durumunda sancıların sıklaşmasını beklemeden aramanız önerilir.

Hastane çantasında eksik kalanları kontrol edin

Tahmini tarihi geçerseniz: 41 ve 42. haftalar

41 ve 42. haftalar, dokuz ayı tamamlamış ve tahmini doğum tarihini geçmiş gebeliklerdir (terim sonrası). NHS, doğum 41. haftaya kadar kendiliğinden başlamazsa doğumun başlatılmasının (indüksiyon) önerildiğini, 42. haftayı geçip beklemeyi seçenlerde bebeğin iyilik hâlinin daha sık izlenmesi gerektiğini belirtir. Türkiye'de bu dönemdeki izlem planını ve doğumun nasıl planlanacağını doktorunuz sizinle birlikte belirler.

41. hafta: tahmini tarihi geçen gebelik

42. hafta: izlem ve doğum planı

36-40. hafta sayfaları

36. hafta: dördüncü izlem ve bebeğin konumu

37. hafta: erken doğum sınırına son hafta

38. hafta: ilk nefese hazırlık

39. hafta: leğene yerleşen baş

40. hafta: tahmini doğum tarihi

Üçüncü trimesterin özeti