4 aylık hamilelik: karnın belirginleştiği ay

14-17. haftalarda bebeğinizin büyümesi

Bu ay bebeğin iskeleti, kasları ve yüz ifadeleri hızla gelişir. Baş gövdeye göre daha orantılı hâle gelir, hareketler çoğalır ama çoğu anne adayı henüz bunları hissetmez.

• 14. hafta: Boyun uzar, baş daha dik durur. Vücudu ince, yumuşak tüyler (lanugo) kaplamaya başlar. Yüz kasları gelişir; bebek kaşlarını kaldırabilir, yüzünü buruşturabilir.
• 15. hafta: Kemikler sertleşmeyi sürdürür; omurga ve kaburgalar ultrasonda seçilebilir. Bacaklar kollardan uzun hâle gelir. Gebe Okulu kitabına göre fetüs, nefes alma pratiği için amniyon sıvısını kullanır.
• 16. hafta: Sırt ve boyun kasları güçlenir. Gebe Okulu kitabı, gözler kapalı olsa bile fetüsün ışığa yüzünü çevirerek tepki verebildiğini belirtir. NHS'e göre bu haftada bebeğin baş-popo uzunluğu yaklaşık 11,6 cm'dir.
• 17. hafta: Deri altında yağ dokusu birikmeye başlar; deri hâlâ ince ve yarı saydamdır. Emme ve yutma hareketleri daha düzenli hâle gelir, ter bezleri gelişmeye başlar.

Ay sonunda, 17. haftada bebeğin baş-popo uzunluğu yaklaşık 13,0 cm, ağırlığı yaklaşık 140 g kadardır; bir nar büyüklüğünde. Bu ayın başında yaklaşık 43 g olan ağırlık dört haftada üç katına yaklaşır.

İkinci trimesterin ilk ayında bedeniniz

Birçok kadın bu ayda ilk üç aya göre daha rahat hisseder: bulantı çoğu zaman geriler, enerji ve iştah artar. Kilo alımı belirginleşmeye başlar. Buna karşılık yeni yakınmalar ortaya çıkabilir.

• Karnın yanlarında kısa, keskin sızılar: NHS bunları büyüyen rahmi taşıyan bağların gerilmesine bağlar (round ligament ağrısı). Ani dönüşlerden kaçınmak ve yavaş hareket etmek rahatlatabilir.
• Bel ve sırt ağrısı: NHS, gebelikte bağların doğuma hazırlık için yumuşayıp esnediğini ve bunun bel ile leğen eklemlerine yük bindirdiğini açıklar. Dizleri bükerek kaldırmak, ağır yük taşımamak ve düz tabanlı ayakkabı önerilir.
• Burun tıkanıklığı, burun ve diş eti kanaması: Bu haftalarda sık görülür; yumuşak diş fırçası kullanmak ve diş hekiminize gebe olduğunuzu söylemek önerilir.
• Cilt değişiklikleri: Yüzde koyu lekeler ve karın ortasında koyu bir çizgi belirebilir. Güneşte şapka ve gölge tercih etmek lekelerin koyulaşmasını azaltabilir.
• Bacak krampları, baş ağrısı ve şişkinlik: NHS 16. hafta rehberinde bunları sık yakınmalar arasında sayar.

İlk kıpırtılar ne zaman hissedilir

NHS'e göre bebek hareketleri 16-24. haftalar arasında hissedilmeye başlar; ilk bebeğinizse 20. haftadan önce fark etmeyebilirsiniz. Gebe Okulu kitabı da çoğu gebenin hareketleri beşinci ayın sonuna doğru hissettiğini belirtir. Bu yüzden 4. ayda hiçbir kıpırtı hissetmemek sık görülür. Daha önce doğum yapmış kadınlar hareketleri biraz daha erken tanıyabilir.

4. ayda gündeme gelen testler ve destekler

• Üçlü ya da dörtlü test: Sağlık Bakanlığı rehberine göre kombine test yapılmadıysa ve tarama istiyorsanız 16-20. haftalar arasında yapılabilir. Aynı aralıkta anne kanında AFP de bakılabilir.
• Demir desteği: Rehber, kansızlığı olmayan gebelerde 16. haftadan itibaren demir desteği başlanmasını öngörür. Kan sayımında kansızlık varsa tedavi ayrıca planlanır; doz ve alım biçimini hekiminiz belirler.
• Grip aşısı: Rehber, grip sezonunda (Eylül-Nisan) gebelere influenza aşısı önerilmesini öngörür.
• İkinci izlem planı: İkinci izlem 18-24. haftalar arasında yapılır; fetal anomali taraması (detaylı ultrason) da bu aralıktadır. Randevunuzu şimdiden planlamanız önerilir.
• Geç başlayan izlem: Birinci izleminiz henüz yapılmadıysa rehbere göre ilk görüşmede birinci izlemin tüm adımları uygulanır ve gebelik haftanıza uygun kontroller eklenir.

NHS, 16. hafta civarındaki görüşmede önceki tarama sonuçlarının konuşulduğunu ve tansiyon ile idrar kontrolünün yapıldığını belirtir. Kilo takibinizi kolaylaştırmak için aşağıdaki hesaplayıcıyı kullanabilirsiniz.

Gebelikte kilo alımı hesaplama

14-17. hafta sayfaları

14. hafta: lanugo ve ikinci trimesterin başı

15. hafta: sertleşen kemikler

16. hafta: demir desteği ve üçlü test

17. hafta: deri altında ilk yağ

İkinci trimesterin özeti (14-27. haftalar)

Sonraki ay: 5 aylık hamilelik (18-22. haftalar)