2 aylık hamilelik: kalbin atmaya başladığı dört hafta

5-8. haftalarda embriyonun gelişimi

5. hafta yassı bir disk hâlindeki embriyonun uzamaya başladığı haftadır. Sırt boyunca bir oluk belirir; bu oluk kapanarak beyin ve omuriliğin gelişeceği nöral tüpü oluşturur. MedlinePlus da beyin, omurilik ve kalbin bu dönemde gelişmeye başladığını belirtir. Kalbin ilk hâli olan kalp tüpü biçimlenir, plasenta tam işlev görene kadar embriyoyu yolk kesesi besler.

6. haftada nöral tüp kapanır. Folik asidin gebeliğin başında önerilmesinin nedeni bu kapanma sürecidir. Kol ve bacakların yerinde küçük tomurcuklar belirir, gözlerin ve iç kulağın ilk yapıları oluşur. Vajinal ultrasonda kalp hareketi bu haftadan itibaren görülebilir; görülmemesi gebelik haftasının hesaplanandan biraz geride olmasından ya da cihaz farkından da kaynaklanabilir.

7. haftada beyin hızla büyür ve baş gövdeye göre belirgin biçimde iridir. Kol tomurcuklarının ucunda kürek biçimli el plakaları oluşur, kalıcı böbreklerin gelişimi başlar. Göbek kordonu belirginleşir ve embriyo ile gelişen plasenta arasında kan taşımaya başlar.

8. haftada el ve ayak plakalarında parmak çentikleri belirir; parmaklar henüz zarla birbirine bağlıdır. Göz kapakları ve dış kulak biçimlenir. Bağırsaklar hızla uzadığı için bir süre göbek kordonunun içine taşar; bu geçici bir durumdur. Embriyo küçük hareketler yapar ama bunlar aylarca hissedilmez.

Ay sonunda, 8. haftada embriyonun baş-popo uzunluğu yaklaşık 1,6 cm, ağırlığı yaklaşık 1 g kadardır; bir ahududu büyüklüğünde. Organların temelleri bu haftalarda atıldığı için ilaç, alkol ve sigaranın etkisi özellikle önem taşır.

Bulantı, yorgunluk ve bedeninizdeki diğer değişiklikler

Bulantı çoğu zaman bu ay başlar ve adına sabah bulantısı dense de günün her saatinde görülebilir. NHS, bulantının çoğunlukla 16-20. haftalara kadar geçtiğini belirtir. Yorgunluk da ilk 12 haftada özellikle sık görülür; NHS bunun başlıca nedeni olarak hormon değişikliklerini gösterir.

Sağlık Bakanlığı rehberi, ilk görüşmede gebeye anlatılacak yakınmalar arasında yorgunluk ve uykuya eğilim, duygu durum değişiklikleri, sık idrara çıkma, baş dönmesi, vajinal akıntı, kabızlık, memelerde hassasiyet ve aşırı tükürük salgısını sayar. Bu haftalarda göğüsler büyüyebilir, meme başı çevresi koyulaşabilir, ağızda metalik bir tat hissedilebilir.

• Az ve sık yemek, aç kalmamak ve yağlı, kokulu yiyeceklerden uzak durmak bulantıyı hafifletebilir.
• Kusma olduğunda sıvıyı gün boyunca yudum yudum almak sıvı kaybını azaltır.
• Baş dönmesi için yavaş ayağa kalkmak ve öğün atlamamak önerilir.
• Kabızlıkta lifli yiyecekler, yeterli su ve hafif yürüyüş işe yarayabilir.
• Bulantı için ilaç ya da bitkisel ürün kullanmadan önce hekiminize danışmanız önerilir.

Kokulu, kaşıntılı ya da renk değiştiren vajinal akıntı fark ederseniz bunu aile hekiminize söylemeniz önerilir.

Birinci izlem: bu ayın en önemli randevusu

Sağlık Bakanlığı rehberine göre birinci izlem gebeliğin ilk 14 haftası içinde yapılır ve yaklaşık 30 dakika sürer. NHS de ilk kapsamlı görüşmeyi 8-12. haftalar arasına yerleştirir. Görüşmede son adet tarihiniz, önceki gebelikleriniz, kronik hastalıklarınız, kullandığınız ilaç ve takviyeler, ailenizdeki kalıtsal hastalıklar ve akraba evliliği sorulur. Tansiyon ve kilo ölçülür, fizik muayene yapılır.

• Tam idrar tahlili ve idrar kültürü
• Tam kan sayımı
• Sizin ve partnerinizin kan grubu; anne Rh negatif, baba Rh pozitifse indirekt Coombs testi
• Hepatit B yüzey antijeni (HBsAg) ve sifiliz taraması
• Tiroid hormonu (TSH)
• Kızamıkçık bağışıklığı bilinmiyorsa kan testi
• HIV testi, bilginiz ve onayınızla

Gebelik şekeri açısından risk grubundaysanız (örneğin fazla kilo ile birlikte ailede diyabet öyküsü) rehber bu izlemde kan şekerine de bakılmasını öngörür. Tarama testleriyle ilgili bilgi de ilk görüşmede verilir; karar sizindir.

5-8. hafta sayfaları

5. hafta: nöral oluk ve kalp tüpü

6. hafta: nöral tüpün kapanması

7. hafta: hızla büyüyen beyin

8. hafta: parmak çentikleri ve ilk izlem

Gebelik boyunca test ve kontrol takvimi

Sonraki ay: 3 aylık gebelik (9-13. haftalar)