Normal doğum ve sezaryen

Bebeğin dünyaya gelişi vajinal doğumla ya da sezaryenle olabilir. İki yol da gerektiğinde güvenli seçeneklerdir. Hangisinin size uygun olduğu gebeliğinizin seyrine, sağlık durumunuza, bebeğinizin durumuna ve doğum sırasında gelişenlere göre belirlenir. Bu yazı yöntemleri tanımanıza ve sağlık ekibinizle konuşurken soru sorabilmenize yardım etmek için hazırlandı.

Vajinal doğum

Gebe Okulu kitabı, olağan koşullarda doğumun 37. hafta tamamlandıktan sonra 42. hafta tamamlanana kadar kendiliğinden başladığını belirtir. Vajinal doğumda rahim ağzı açılır, bebek doğum kanalında ilerleyerek doğar, ardından plasenta çıkar. Gebe Okulu kitabı, olağan seyreden bir doğumun kendi akışına bırakılmasının tercih edildiğini belirtir.

Doğum kendiliğinden başlamadığında ya da beklendiği gibi ilerlemediğinde doğum başlatılabilir ya da hızlandırılabilir. Gebe Okulu kitabı su kesesinin açılmasını ve kasılmaları başlatan ilaçları bu yöntemler arasında sayar. Bu kararlar, beklemenin size ya da bebeğinize sıkıntı yaratabileceği durumlarda sizinle konuşularak alınır.

Müdahaleli doğum: vakum, forseps ve epizyotomi

Doğumun ikinci evresi uzadığında, bebeğin durumuyla ilgili bir endişe olduğunda ya da ıkınmanız önerilmediğinde, bebeğin doğmasına vakum ya da forseps ile yardım edilebilir. RCOG, vakumun bebeğin başına yerleşen bir kapla, forsepsin başı iki yandan saran kaşıklarla çalıştığını ve ikisinin de güvenli ve etkili olduğunu belirtir. Hangi aletin kullanılacağı bebeğin başının konumuna ve sizin durumunuza göre önerilir; nedenleri sizinle konuşulur. RCOG bu yolla doğan bebeklerin çoğunun doğumda iyi olduğunu, uzun vadeli sorun yaşamadığını ve bunun bir sonraki doğumda yeniden gerekeceği anlamına gelmediğini de belirtir.

Epizyotomi, doğumu kolaylaştırmak için vajina ile anüs arasındaki bölgeye yapılan küçük bir kesidir. Gebe Okulu kitabı, olağan ilerleyen bir doğumda rutin epizyotominin gereksiz olduğunu, uzamış doğum ya da aletli doğum gibi durumlarda gerekebileceğini belirtir. Kitaba göre iyileşme genellikle 7–10 gün sürer.

Planlı ve acil sezaryen

Sezaryen, bebeğin karın ve rahim duvarına yapılan bir kesiyle doğurtulduğu bir ameliyattır. NHS, sezaryenin önceden planlanabileceğini ya da vajinal doğumun riskli görüldüğü bir durumda acil olarak yapılabileceğini belirtir. Planlı sezaryenler genellikle 39. haftadan itibaren yapılır. RCOG, daha erken haftalarda sezaryenle doğan bebeklerin solunum desteği için yenidoğan birimine alınma olasılığının daha yüksek olduğunu belirtir.

NHS'e göre sezaryenlerin çoğu spinal ya da epidural anesteziyle yapılır. Belden aşağısı uyuşur ama uyanık kalırsınız; bebeğiniz iyiyse onu hemen görüp kucağınıza alabilirsiniz. Ameliyat genellikle 40–50 dakika sürer. Bebeğin çok hızlı doğması gereken bazı durumlarda genel anestezi kullanılabilir. Gebe Okulu kitabı, anne ve bebeğin durumu uygunsa ten tene temasın sezaryenden sonra da hemen başlamasını önerir.

Sezaryen hangi durumlarda önerilir?

Gebe Okulu kitabı, NHS ve WHO'nun saydığı başlıca nedenler şunlardır:

• Bebeğin makat ya da başka bir gelişle doğum kanalına uygun biçimde yerleşmemiş olması
• Doğumun ilerlememesi ya da bebeğin doğum kanalında beklendiği gibi inmemesi
• Bebeğin durumuyla ilgili bir endişe, örneğin kalp atımında değişiklik
• Plasentanın rahim ağzını kapatması ya da doğumdan önce yerinden ayrılması
• Kordonun bebekten önce doğum kanalına sarkması
• Preeklampsi gibi bazı gebelik sorunları ya da doğumda bebeğe geçebilecek bazı enfeksiyonlar
• Önceki sezaryen ya da rahim ameliyatı

NHS, tıbbi bir neden olmadan sezaryen isteyenlere yararların ve risklerin anlatılmasını, doğum kaygısı varsa destek sunulmasını belirtir; bu görüşmelerden sonra vajinal doğum sizin için kabul edilebilir bir seçenek değilse planlı sezaryen teklif edilir. WHO, her kadının kendi ihtiyaçlarına odaklanan bir bakımı ve yeterli bilgi alarak doğumla ilgili kararlara katılmayı vurgular.

İyileşme farkları

NHS, sezaryen sonrası iyileşmenin genellikle vajinal doğumdan daha uzun sürdüğünü belirtir. Sorun yoksa çoğu kadın 1–2 gün içinde eve dönebilir. İlk günlerde karında ağrı olabilir ve ağrı kesici verilir. Araç kullanmak gibi bazı etkinliklere dönüş için 6. haftadaki doğum sonrası kontrolü beklemek önerilebilir. Her ameliyatta olduğu gibi yara ya da rahim enfeksiyonu ve kanama gibi riskler vardır. WHO, sezaryenin sonraki gebeliklerde sorun olasılığını artırabileceğini de belirtir.

Vajinal doğumdan sonra da bir iyileşme süreci vardır. Dikiş ya da yırtık olduysa bölgenin temiz ve kuru tutulması önemlidir; Gebe Okulu kitabı bölgede ağrı, kızarıklık ya da akıntı olursa hekime başvurmayı önerir. Hangi yolla doğum yapmış olursanız olun, ilk haftalarda yardım almak iyileşmeyi kolaylaştırır.

Sezaryen sonrası vajinal doğum

Daha önce sezaryen olduysanız bir sonraki doğumda vajinal doğum da planlı sezaryen de seçenek olabilir. RCOG, sağlıklı ve sorunsuz bir gebelikte iki seçeneğin de çok küçük risklerle güvenli olduğunu belirtir. Karar; önceki sezaryenin nedeni, rahimdeki kesinin türü, daha önce vajinal doğum yapıp yapmadığınız, bu gebeliğin seyri, önceki doğumla ilgili duygularınız ve ileride başka çocuk isteyip istemediğiniz gibi etkenler birlikte değerlendirilerek verilir. RCOG, seçeneklerin ideal olarak 28. haftadan önce konuşulmasını önerir.

RCOG'ye göre üç ya da daha fazla sezaryen, önceki bir doğumda rahim yırtılması ya da rahmin üst kısmından yapılmış bir kesi gibi durumlarda vajinal doğum önerilmez. Vajinal doğum planlandığında doğumun hastanede olması, sancılar başladığında ya da su geldiğinde hastanenin hemen aranması önerilir. Planlı sezaryen tarihinden önce sancılar başlarsa da doğum yapacağınız yeri arayın.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Doğum yaklaşırken şu durumlarda beklemeden sağlık kuruluşuna başvurun:

• Vajinal kanama
• Su gelmesi veya sıvı sızması
• 37. haftadan önce düzenli kasılmalar
• Bebek hareketlerinde azalma veya durma
• Şiddetli ya da geçmeyen karın ağrısı
• 38 °C ve üzeri ateş

Acil bir durumda 112'yi arayabilirsiniz. Araçlar bölümündeki Uyarı işaretleri listesi, hangi belirtilerde beklemeden başvurmanın önerildiğini tek yerde gösterir.