Doğumun tam olarak hangi gün başlayacağını önceden bilmek mümkün değildir. ACOG, gebeliğin ortalama 40 hafta sürdüğünü ve çoğu kadının 38–41. haftalar arasında doğum yaptığını belirtir. Doğumun başladığını gösteren belirtileri önceden tanımak, zamanı geldiğinde sakin kalmanıza ve ne yapacağınıza daha kolay karar vermenize yardım eder. Bu yazıda bu belirtileri, yalancı kasılmalarla farklarını ve hangi durumda başvurmanın önerildiğini bulacaksınız.
Doğum yaklaşırken neler değişir?
Gebe Okulu kitabı, doğum yaklaştıkça bebeğin leğen kemiğinin girişine yerleşmeye başladığını anlatır. Diyaframınız üzerindeki baskı azaldığı için nefes almak kolaylaşabilir. ACOG bu inişin doğumdan birkaç hafta ile birkaç saat önce olabileceğini belirtir. Bebeğin başı aşağı indikçe leğen bölgesindeki baskı artabilir, bel ve sırt ağrıları belirginleşebilir.
Son haftalarda rahimde düzensiz kasılmalar olabilir. Gebe Okulu kitabı, doğum başlamadan kısa süre önce bazı kadınlarda ishal, bulantı ya da bağırsak hareketlerinde artış görülebildiğini de belirtir. Bu değişiklikler herkeste görülmez; bazıları fark edilmeden de doğum başlayabilir.
Doğumun başladığını gösteren belirtiler
Gebe Okulu kitabı ve NHS, doğumun başladığını gösteren belirtileri şöyle anlatır:
- Nişan gelmesi: Gebelik boyunca rahim ağzını kapatan mukus tıkaç atılır ve hafif kanlı, pembe, sümüksü bir akıntı olarak görülür. NHS, nişandan sonra doğumun hızla başlayabileceğini ya da birkaç gün sürebileceğini, bazen hiç nişan görülmeyebileceğini belirtir. Nişandan daha fazla kan geliyorsa beklemeden başvurun.
- Su gelmesi: Bebeği çevreleyen kese yırtıldığında ani bir boşalma ya da sürekli bir sızıntı olur. NHS, amniyon sıvısının berrak ve soluk renkte olduğunu, bazen idrardan ayırt etmenin zor olabileceğini belirtir. Sıvının rengini ve saatini not edin; tampon yerine ped kullanmak rengin görülmesini kolaylaştırır.
- Düzenli ve sıklaşan sancılar: Kasılmalar belli bir düzenle gelir, zamanla sıklaşır, uzar ve güçlenir. Gebe Okulu kitabına göre dinlenmek ya da pozisyon değiştirmekle geçmez.
- Bel ağrısı: Sancı belde ya da leğen bölgesinde adet sancısına benzer bir ağrı olarak hissedilebilir. ACOG, gerçek sancının ağrısının genellikle belden başlayıp öne doğru yayıldığını belirtir.
- Tuvalete gitme isteği: NHS, bebeğin başının bağırsağa baskı yapmasıyla bu isteğin artabileceğini belirtir.
Kanama ya da su gelmesi olduğunda sancıların başlaması beklenmeden başvurulur. Gebe Okulu kitabı, su geldikten sonra 24 saat içinde doğum başlamazsa enfeksiyon riskinin arttığını belirtir.
Yalancı kasılmalar ile gerçek sancılar
Gebeliğin son aylarında Braxton Hicks denen yalancı kasılmalar sık görülür. Gebe Okulu kitabı bunları düzensiz, ağrısız ya da hafif ağrılı kasılmalar olarak tanımlar; rahim ağzının açılmasına yol açmazlar. ACOG, bu kasılmaların bazen oldukça ağrılı olabileceğini ve günün sonunda daha çok fark edilebileceğini ekler. Farkı anlamak için şunlara bakabilirsiniz:
- Düzen: Gerçek sancılar düzenli aralıklarla gelir ve giderek sıklaşır. Yalancı kasılmaların belli bir düzeni yoktur.
- Süre: ACOG'ye göre gerçek sancıların her biri yaklaşık 60–90 saniye sürer.
- Dinlenme ve hareket: Gerçek sancılar dinlenirken de yürürken de sürer. Yalancı kasılmalar yürüyünce, dinlenince, pozisyon değiştirince ya da su içince hafifleyebilir.
- Şiddet: Gerçek sancılar giderek güçlenir. Yalancı kasılmalar zayıf kalır ya da güçlü başlayıp hafifler.
- Yer: Yalancı kasılmalar çoğunlukla yalnızca karnın ön tarafında hissedilir.
ACOG, bazen farkı anlamanın tek yolunun rahim ağzındaki değişikliklere bakılan bir muayene olduğunu belirtir. Emin olamıyorsanız doğum yapacağınız yeri arayıp danışabilirsiniz.
Ne zaman hastaneye gidilir?
Gebe Okulu kitabı, kasılmalar düzenli hâle geldiğinde, 5 dakikada bir geldiğinde ve her biri en az 45–60 saniye sürdüğünde hastaneye gitmeyi önerir. NHS de 5 dakikada bir ya da daha sık gelen düzenli kasılmalarda doğum yapacağınız birimi aramayı önerir. Hastaneye uzaklığınız, önceki doğumlarınız ve gebeliğinizin seyri bu kararı değiştirebilir. Hangi durumda yola çıkacağınızı doktorunuz ya da ebenizle önceden konuşun.
Araçlar bölümündeki Kasılma zamanlayıcı, sancıların ne kadar sürdüğünü ve kaç dakikada bir geldiğini ölçmenize yardım eder; bu bilgiyi aradığınızda sağlık ekibine aktarabilirsiniz.
Gebe Okulu kitabı ve NHS'e göre şu durumlarda sancıların sıklaşması beklenmeden başvurulur:
- Büyük miktarda ya da sızıntı şeklinde su gelmesi
- Sıvının yeşilimsi, kahverengi ya da kötü kokulu olması
- Nişandan fazla ya da şiddetli kanama
- Bebeğin her zamankinden az hareket etmesi ya da hiç hareket etmemesi
- Arası hiç açılmayan, sürekli ve çok şiddetli ağrı
- NHS'e göre 2 dakikadan uzun süren bir kasılma ya da 10 dakikada 6 veya daha fazla kasılma
- Baş dönmesi, görme sorunları ya da şiddetli baş ağrısı
37. haftadan önce belirtiler
WHO, 37. hafta tamamlanmadan gerçekleşen doğumu erken doğum olarak tanımlar. Bu dönemde doğum belirtileri fark ederseniz yalancı kasılma olup olmadığını evde anlamaya çalışmadan beklemeden başvurun. ACOG, erken doğum eyleminin her zaman erken doğumla sonuçlanmadığını, ancak hemen tıbbi değerlendirme gerektirdiğini belirtir. WHO, erken doğum riski olduğunda bebeğin solunumunu ve sinir sistemini korumaya yardım eden tedaviler bulunduğunu belirtir. ACOG ve Gebe Okulu kitabının saydığı belirtiler şunlardır:
- Düzenli ya da sık kasılmalar; ACOG bunların çoğu zaman ağrısız olabileceğini, Gebe Okulu kitabı 10 dakikada bir ya da daha sık gelebileceğini belirtir
- Belin alt kısmında künt ve sürekli ağrı
- Leğen bölgesinde ya da karnın alt kısmında baskı hissi
- Adet sancısına benzer kramplar, ishal olsun ya da olmasın
- Akıntının sulu, kanlı ya da mukuslu hâle gelmesi ya da miktarının artması
- Ani boşalma ya da sızıntı şeklinde su gelmesi
Doğum belirtileri kişiden kişiye değişir. 37. haftadan önce düzenli kasılma, su gelmesi ya da kanama olursa beklemeden başvurun; sonraki haftalar için ne zaman yola çıkacağınızı ekibinizle önceden konuşun.
Ne zaman doktora başvurmalı?
Şu durumlarda beklemeden sağlık kuruluşuna başvurun:
- Vajinal kanama
- Su gelmesi veya sıvı sızması
- 37. haftadan önce düzenli kasılmalar
- Bebek hareketlerinde azalma veya durma
- Şiddetli ya da geçmeyen karın ağrısı
- Şiddetli baş ağrısı, görme bulanıklığı, yüz ve ellerde ani şişme
- 38 °C ve üzeri ateş
Acil bir durumda 112'yi arayabilirsiniz. Araçlar bölümündeki Uyarı işaretleri listesi, hangi belirtilerde beklemeden başvurmanın önerildiğini tek yerde gösterir.
Kaynaklar
- T.C. Sağlık Bakanlığı: Gebe Okulu Eğitim Kitabı
- WHO: Preterm birth
- NHS: Signs that labour has begun
- ACOG: How to Tell When Labor Begins
- ACOG: Preterm Labor and Birth
Son güncelleme:
Bu araç ve içerikler bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Gebelik takibiniz için kadın doğum uzmanınıza, bebeğinizin sağlığı için çocuk doktorunuza başvurun. Acil bir durumda 112'yi arayın. Kullanım koşulları


