İlk trimesterde sık görülen belirtiler

Gebeliğin ilk üç ayında bedeniniz hızla değişir. Hormon düzeylerindeki artış, dışarıdan henüz görünmeyen pek çok belirtiye yol açabilir. Bu belirtilerin çoğu olağandır ve zamanla hafifler. Her gebelik farklıdır. Bazı belirtileri hiç yaşamayabilir, bazılarını daha yoğun hissedebilirsiniz. Belirti olmaması da bir sorun işareti değildir. NHS, erken belirtilerin genellikle gebeliğin 4–6. haftaları civarında başladığını belirtir.

Yorgunluk ve uykuya eğilim

İlk haftalarda olağan günlük işlerden sonra bile kendinizi çok yorgun hissedebilirsiniz. Hormon değişimleri yorgunluğu, bulantıyı ve duygusal dalgalanmaları artırabilir. Yorgunluk size ya da bebeğinize zarar vermez, ama günlük hayatı zorlaştırabilir.

• Fırsat buldukça dinlenmek ve gece uykusuna öncelik vermek iyi gelebilir.
• Gün içinde kısa süre ayaklarınızı uzatarak oturmak rahatlatabilir.
• Yakınlarınızdan ve iş arkadaşlarınızdan gelen yardım tekliflerini kabul etmek yükü hafifletir.
• Kısa yürüyüşler gibi hafif hareketler bazı kişilerde enerjiyi artırabilir.
• Akşam saatlerinde çay, kahve ve kola gibi kafeinli içecekleri azaltmak uykuyu kolaylaştırabilir.

Aşırı yorgunluk bazen kansızlıkla ilişkili olabilir. İlk izlemde yapılan tam kan sayımı bu açıdan yol gösterir. Yorgunluğunuz günlük işlerinizi yapmanızı engelleyecek düzeye ulaştıysa bunu hekiminize anlatmanız önerilir.

Göğüslerde hassasiyet ve büyüme

Göğüsleriniz adet öncesine benzer şekilde dolgunlaşabilir, büyüyebilir ve dokununca hassaslaşabilir. Meme uçlarının çevresindeki bezler belirginleşebilir. Bu değişiklikler bedeninizin emzirmeye hazırlanmasının bir parçasıdır. Hassasiyet ilerleyen haftalarda azalabilir. Destekleyici, rahat ve doğru bedende bir sütyen bu dönemde iyi gelebilir. Bazı kişiler geceleri yumuşak bir uyku sütyeni kullanmayı rahat bulur.

Sık idrara çıkma ve diğer değişiklikler

Gebeliğin erken döneminde idrara daha sık çıkmak olağandır. Yanma, ağrı ya da rahatsızlık olmadan sık idrara çıkmak genellikle gebeliğe bağlı bir değişikliktir. Gece tuvalete kalkmayı azaltmak için sıvıları gün içine yaymak işe yarayabilir. Sıvı alımını azaltmanız önerilmez. İdrar yaparken yanma, ağrı ya da idrarda kan fark ederseniz idrar yolu enfeksiyonu açısından değerlendirme için hekiminize başvurmanız önerilir.

İlk trimesterde sık görülen diğer belirtiler şunlardır:

• Bulantı ve kusma, günün herhangi bir saatinde
• Kokulara karşı hassasiyet, ağızda metalik tat
• Bazı yiyeceklere istek, bazılarına karşı isteksizlik
• Kabızlık ve mide yanması
• Kaşıntı ya da tahriş olmadan vajinal akıntıda artış
• Ağızda tükürük artışı
• Baş dönmesi, özellikle ani ayağa kalkarken
• Duygu durumunda dalgalanmalar

Kabızlık için lifli besinler, yeterli sıvı ve hafif hareket iyi gelebilir. Mide yanmasında az ve sık yemek, yemekten hemen sonra uzanmamak rahatlatabilir. Baş dönmesi yaşıyorsanız yavaş kalkmak ve uzun süre aç kalmamak yardımcı olabilir. Akıntıya kaşıntı, yanma, kötü koku ya da renk değişikliği eşlik ederse hekiminize danışmanız önerilir. Toprak, buz ya da kireç gibi yiyecek olmayan şeyleri yeme isteği duyarsanız bunu da izlemde söyleyebilirsiniz. Bulantı ve kusmayla ilgili ayrıntılı öneriler Rehber bölümündeki Gebelikte bulantı ve kusma yazısında yer alır.

Lekelenme ve kanama ayrımı

Bazı kişilerde, adetin beklendiği günlerde çok hafif bir lekelenme görülebilir. Buna yerleşme kanaması denir. İlk trimesterde görülen kanamaların bir kısmı zararsız nedenlere bağlıdır. Örneğin rahim ağzındaki damar değişiklikleri, cinsel ilişki sonrasında hafif kanamaya yol açabilir. Ancak kanama düşük ya da dış gebelik gibi durumların da belirtisi olabilir. Bu yüzden nedenini yalnızca bir sağlık çalışanı değerlendirebilir.

• Lekelenme: çamaşırda ya da tuvalet kâğıdında pembe, kırmızı veya kahverengi birkaç damla. Ağrı olmasa da hekiminize haber vermeniz önerilir.
• Kanama: ped gerektiren pembe, kırmızı ya da kahverengi kan. Az ya da çok, beklemeden başvurmanız önerilir.
• Pedi kısa sürede ıslatan kanama, pıhtı, şiddetli karın ya da omuz ağrısı, baş dönmesi veya bayılma hissi eşlik ediyorsa acil yardım gerekir.

Başvurduğunuzda gebelik haftanız ve belirtileriniz sorulur. Muayene, ultrason, kan ve idrar tetkikleri yapılabilir. Yanınızda gebelik izlem kayıtlarınız varsa götürmeniz değerlendirmeyi kolaylaştırır.

Duygusal değişiklikler

Sevinç, kaygı, huzursuzluk ve ağlama isteği aynı gün içinde birbirini izleyebilir. Hormon değişimleri ve yorgunluk bu dalgalanmaları artırabilir. Duygularınızı güvendiğiniz biriyle paylaşmak iyi gelebilir. Sağlık Bakanlığı rehberi, izlemlerde duygusal durumun da değerlendirilmesini öngörür. Kaygılarınızı not edip izlemde sormak belirsizlik hissini azaltabilir. Yakınlarınızla bedeninizde neler olduğunu konuşmak, size nasıl destek olabileceklerini anlamalarını kolaylaştırır. Umutsuzluk, keyif alamama ya da yoğun kaygı uzun süredir devam ediyorsa bunu izlemde dile getirmeniz önerilir.

Ne zaman doktora başvurmalı?

• Vajinal kanama, ağrı olmasa da
• Şiddetli ya da geçmeyen karın ağrısı
• 38 °C ve üzeri ateş
• Şiddetli ve durmayan kusma
• İdrarda yanma ile birlikte ateş veya bel ağrısı
• Bayılma, nefes darlığı ya da göğüs ağrısı
• Kendinize zarar verme düşünceleri

Bu belirtilerde beklemeden hekiminize ya da en yakın sağlık kuruluşuna başvurmanız önerilir. Acil bir durumda 112'yi arayabilirsiniz. Araçlar bölümündeki Uyarı işaretleri listesi, hangi belirtilerde beklemeden başvurmanın önerildiğini tek yerde toplar.