İlk bebek hareketlerini hissetmek

Bebeğinizin ilk hareketlerini hissetmek, gebeliğin en özel anlarından biridir. Bu hisler başta çok hafiftir ve neyin hareket olduğunu anlamak zaman alabilir. Hareketleri ne zaman hissedeceğiniz kişiden kişiye değişir. Bu yazıda ilk kıpırtıların ne zaman başladığını, neye benzediğini ve hareket düzenini nasıl tanıyabileceğinizi bulacaksınız.

İlk hareketler ne zaman hissedilir?

NHS'e göre çoğu gebe bebeğinin hareketlerini 16–24. haftalar arasında hissetmeye başlar. RCOG, birçok kadının ilk hareketleri 18–20. haftalarda fark ettiğini belirtir. Zamanlama, daha önce gebelik yaşayıp yaşamadığınıza göre değişebilir.

• İlk gebeliğinizse hareketleri 20. haftadan sonra fark edebilirsiniz.
• Daha önce gebelik yaşadıysanız hareketleri 16. hafta gibi daha erken hissedebilirsiniz.
• Aynı kişide bile bir gebelikten diğerine zamanlama farklı olabilir.

Arkadaşınız ya da yakınınız hareketleri sizden önce hissetmiş olabilir. Bu karşılaştırma sizi kaygılandırmasın. Her gebelik kendi zamanlamasıyla ilerler.

İlk kıpırtılar neye benzer?

İlk hareketler çoğu zaman bir tekme gibi değil, karnın alt kısmında hafif bir kıpırdanma gibi hissedilir. NHS bu hisleri hafif bir dönme ya da çırpınma olarak tanımlar. RCOG'a göre gebeler hareketleri bir tekme, çırpınma, kayma ya da yuvarlanma gibi hissedebilir. İlk haftalarda bu hisleri bağırsak hareketlerinden ayırmak zor olabilir.

• Başlangıçta hareketler seyrek ve belirsiz olabilir; bir gün hissedip ertesi gün hissetmemeniz sık rastlanan bir durumdur.
• Gebelik ilerledikçe hisler belirginleşir ve tekme, dürtme, dönme ya da sarsıntı gibi hareketlere dönüşür.
• Hareketleri en kolay sessiz bir anda, yan yatarak ya da oturarak dinlenirken fark edebilirsiniz.
• Gün içinde meşgulken ve hareket hâlindeyken hareketleri daha az fark etmeniz olağandır.

Hareketleri geç hissetmenize yol açabilecek etkenler

Bazı durumlarda bebek hareket ettiği hâlde bunu hissetmeniz daha zor olabilir. RCOG bu etkenleri şöyle sıralar:

• Plasentanın rahmin ön duvarında yer alması. Bu durumda plasenta hareketlerle karın duvarı arasında bir yastık gibi durur ve hisler daha hafif algılanabilir.
• Bebeğin sırtının karın tarafına dönük olması.
• Gün içinde yoğun ve hareketli olmanız.

Plasentanın yeri genellikle 18–24. haftalardaki ayrıntılı ultrasonda görülür. Merak ediyorsanız bu muayenede sorabilirsiniz. Bebeğin baş aşağı ya da makatı aşağıda olması ise hareketleri hissetmenizi etkilemez.

Bazı etkenler ise bebeğin kendisinin daha az hareket etmesine yol açabilir. RCOG, güçlü ağrı kesiciler ve yatıştırıcı ilaçların bebeğin dolaşımına geçerek hareketleri azaltabileceğini belirtir. Alkol ve sigara da hareketleri etkileyebilir. Düzenli kullandığınız bir ilaç varsa gebeliğiniz boyunca devam edip etmeyeceğinizi hekiminizle konuşun.

NHS'e göre 24. haftaya kadar bebeğinizin hareketlerini hiç hissetmediyseniz bunu ebenize ya da hekiminize söylemeniz önerilir. Sağlık ekibi bebeğin kalp atışlarını ve hareketlerini kontrol eder.

İkinci izlemde hareketleri konuşmak

Sağlık Bakanlığı Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi'ne göre ikinci izlem 18–24. haftalar arasında yapılır. Rehber, bu izlemde bebek hareketlerinin hissedilmemesi ve gebelikteki tehlike işaretleri konusunda bilgi verilmesini öngörür. Hareketleri henüz hissetmediyseniz, ne hissettiğinizden emin değilseniz ya da aklınıza takılan bir şey varsa bu randevuda sorabilirsiniz. Sorularınızı önceden not almak görüşmeyi kolaylaştırır.

Hareket düzenini tanımak

Hareketleri düzenli hissetmeye başladıktan sonra en önemli konu, bebeğinizin kendine özgü düzenini tanımaktır. Her bebek farklıdır ve günde belli bir sayıda hareket hissetmeniz gerekmez. Önemli olan, bu düzende bir azalma ya da değişiklik olup olmadığını fark etmektir.

• RCOG'a göre bebekler çoğu zaman öğleden sonra ve akşam saatlerinde daha hareketlidir.
• Bebeklerin gece ve gündüz uyku dönemleri vardır. Bu dönemler çoğunlukla 20–40 dakika sürer ve nadiren 90 dakikayı aşar; bu sürede bebek genellikle hareket etmez.
• Hareket sayısı 32. haftaya kadar artma eğilimindedir, sonra yaklaşık aynı kalır. Hareketlerin türü ise doğuma yaklaştıkça değişebilir.
• Bebek hareketleri doğum başlayana kadar ve doğum sırasında da sürer. Son haftalarda hareketlerin azalması olağan kabul edilmez.

NHS ve RCOG, hareketleri her gün saymanızı ya da çizelge tutmanızı rutin olarak önermez. DSÖ'nün doğum öncesi bakım önerileri de günlük hareket sayımını yalnızca araştırma ortamında önerir. Hareketlerin günlük akışına dikkat etmeniz yeterlidir. Bebeğinizin genellikle hangi saatlerde daha hareketli olduğunu fark etmek, olağan düzenini tanımanıza yardımcı olur. Bir değişiklik hissettiğinizde bunu kendi gözleminize dayanarak ayırt edebilirsiniz.

Evde kalp sesi dinleme cihazıyla bebeğin durumunu kontrol etmeye çalışmamanız önerilir. NHS'e göre kalp atışını duymak bebeğin iyi olduğunu göstermez ve başvurunuzu geciktirebilir.

Ne zaman doktora başvurmalı?

• Bebek hareketlerinde azalma veya durma.
• Bebeğinizin alışılmış hareket düzeninde değişiklik.
• Vajinal kanama.
• Su gelmesi veya sıvı sızması.
• Şiddetli ya da geçmeyen karın ağrısı.
• 37. haftadan önce düzenli kasılmalar.

Bu belirtilerde gecenin bir saati olsa bile ertesi günü beklemeden hekiminize ya da doğum servisine başvurmanız önerilir. Acil bir durumda 112'yi arayabilirsiniz. Tüm belirtileri bir arada görmek için Araçlar bölümündeki Uyarı işaretleri listesine bakabilirsiniz.