İkinci trimesterde bedeninizdeki değişimler

İkinci trimester, gebeliğin 13. haftasından 27. haftasının sonuna kadar süren dönemdir. Birçok kadın bu haftalarda ilk aylardaki bulantı ve yorgunluğun hafiflediğini fark eder. Karnınız belirginleşir, bebeğinizin hareketlerini hissetmeye başlarsınız ve izlemleriniz yeni testlerle sürer. Bu yazıda bedeninizde görebileceğiniz değişimleri, bunlarla baş etmenin yollarını ve bu dönemdeki kontrolleri bulacaksınız.

Enerji ve genel iyi oluş

Sağlık Bakanlığı Gebe Okulu kitabına göre ilk üç aydaki yakınmalar ikinci trimesterde çoğu kadında hafifler ya da tamamen geçer. Bu nedenle bu haftalar, birçok kişi için gebeliğin en rahat dönemi olarak anılır. Yine de her gebelik farklıdır. Bulantınız ya da yorgunluğunuz sürüyorsa bunu bir sonraki izleminizde paylaşabilirsiniz.

• Kısa ve düzenli yürüyüşler gibi hafif hareketler enerjinizi destekleyebilir.
• Kendinizi en iyi hissettiğiniz saatlere önemli işleri almak gününüzü kolaylaştırabilir.
• Dengeli ve düzenli öğünler, gün içindeki halsizlik dalgalanmalarını azaltmaya yardımcı olabilir.
• Uzun süre oturarak çalışıyorsanız ara ara kalkıp dolaşmak iyi gelebilir.

Karın büyümesi ve cilt değişimleri

Rahim bu dönemde hızla büyür ve karnınız dışarıdan fark edilir hâle gelir. Karnın yanlarında, rahmi taşıyan bağların gerilmesine bağlı kısa sızılar hissedebilirsiniz. Ağırlık merkezinin öne kaymasıyla duruşunuz da değişmeye başlar.

Hormonlar ve cildin gerilmesi bazı değişimlere yol açar. Meme uçları ve koltuk altı gibi bölgeler koyulaşabilir. Yüzde yanak, burun ve alında kahverengimsi lekeler görülebilir; güneş bu lekeleri belirginleştirebilir. Karnın ortasında koyu bir çizgi belirebilir. Karın, uyluk ve göğüslerde kaşıntılı çatlaklar oluşabilir. Çatlaklar doğumdan sonra solar, ancak tamamen kaybolmayabilir.

• Güneşe çıkarken şapka ve gölge tercih etmek lekelerin koyulaşmasını sınırlayabilir.
• Cildinizi nemli tutmak ve rahat, bol giysiler seçmek kaşıntı hissini hafifletebilir.
• Karnınızı destekleyen gebelik giysileri, büyüyen karnın getirdiği gerginliği azaltabilir.

Kabızlık ve mide yanması

Gebelikte artan progesteron hormonu bağırsakların daha yavaş çalışmasına yol açar. Büyüyen rahim de bağırsaklara ve mideye baskı yapar. Mide asidi yemek borusuna kaçtığında göğüste yanma hissedilir. Bu durum genellikle tehlikeli değildir ve doğumdan sonra geçer. NHS'e göre mide yanması gebeliğin her döneminde olabilir, ancak 12. haftadan sonra daha sık görülür.

Kabızlık için şunlar iyi gelebilir:

• Gün boyunca yeterli su içmek.
• Sebze, meyve, baklagil ve tam tahıl gibi lifli besinlere öğünlerinizde yer vermek.
• Her gün yürüyüş yapmak ve düzenli bir tuvalet alışkanlığı edinmek.
• Beslenme değişiklikleri yetmezse lif desteği gibi seçenekleri hekiminizle konuşmak.

Mide yanması için şunlar iyi gelebilir:

• Üç büyük öğün yerine sık ve küçük öğünler yemek.
• Yatmadan önceki üç saat içinde yemek yememek.
• Yemek sırasında ve sonrasında dik oturmak.
• Kafeinli içecekleri ve yağlı, baharatlı yiyecekleri azaltmak.
• Yatarken baş ve omuzları yastıkla yükseltmek ya da sol yana yatmak.
• Mide ilacı almadan önce hekiminize danışmak ya da eczacıya gebe olduğunuzu söylemek.

Burun tıkanıklığı ve diş eti kanaması

Östrojen hormonunun etkisiyle burun içindeki zar hafifçe şişer. Bu durum burun tıkanıklığına, akıntıya ve bazen hafif burun kanamasına yol açabilir. Aynı hormonal değişimler diş etlerinde de şişlik yapar. Diş fırçalarken diş etlerinizin kanadığını fark edebilirsiniz.

• Yatak odasında serin buharlı bir nemlendirici ve tuzlu su ile burun temizliği tıkanıklığı hafifletebilir.
• Sümkürürken tek burun deliğinden ve hafifçe sümkürmek iyi gelir.
• Burun açıcı sprey ya da ilaçları hekiminize sormadan kullanmamanız önerilir.
• Uyurken başınızı biraz yükseltmek nefes almanızı kolaylaştırabilir.
• Dişlerinizi yumuşak bir fırçayla günde 2–3 kez fırçalamak ve diş ipi kullanmak diş etlerini korur.
• Ilık tuzlu su ile gargara ve C vitamininden zengin besinler rahatlatabilir.

Diş eti sorununuz sürüyorsa diş hekimine görünmeniz önerilir. Sağlık Bakanlığı rehberinde 18–24. haftalar, ertelenmiş diş tedavilerinin yapılabileceği dönem olarak yer alır.

İkinci izlem ve taramalar

Sağlık Bakanlığı Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi'ne göre ikinci izlem gebeliğin 18–24. haftaları arasında yapılır. Bu izlemde genellikle şunlar yer alır:

• Tam idrar tahlili ve tam kan sayımının tekrarlanması.
• Kilo alımınızın ve rahim büyüklüğünün gebelik haftasıyla uyumunun değerlendirilmesi.
• 18–24. haftalar arasında ayrıntılı ultrasonla bebeğin gelişiminin taranması.
• İlk izlemde ikili tarama yapılmadıysa ve isterseniz 16–20. haftalar arasında üçlü ya da dörtlü tarama.
• Başlanmadıysa demir ve D vitamini desteğinin başlanması.
• Bebek hareketleri, kilo alımı, ağız ve diş sağlığı ile tehlike işaretleri hakkında bilgilendirme.

Rehber, yüksek risk grubunda olmayan gebelere 24–28. haftalar arasında glukoz tarama testi hakkında bilgi verilmesini öngörür. Bu test gebelik diyabetini araştırmak için yapılır. ACOG'a göre gebelik diyabeti hiçbir risk etkeni olmayan kadınlarda da gelişebilir. Testin nasıl yapılacağını ve öncesinde nelere dikkat edeceğinizi ikinci izleminizde sorabilirsiniz.

Ne zaman doktora başvurmalı?

• Vajinal kanama.
• Su gelmesi veya sıvı sızması.
• Şiddetli ya da geçmeyen karın ağrısı.
• 37. haftadan önce düzenli kasılmalar.
• 38 °C ve üzeri ateş.
• Şiddetli baş ağrısı, görme bulanıklığı, yüz ve ellerde ani şişme.
• İdrarda yanma ile birlikte ateş veya bel ağrısı.
• Şiddetli ve durmayan kusma.
• Bebek hareketlerinde azalma veya durma.

Bu belirtilerden biri olursa beklemeden bir sağlık kuruluşuna başvurmanız önerilir. Acil bir durumda 112'yi arayabilirsiniz. Tüm belirtileri bir arada görmek için Araçlar bölümündeki Uyarı işaretleri listesine bakabilirsiniz.