Gebelikte seyahat

Gebelik, yolculuk yapmanın kısıtlanması gereken bir dönem değildir. Sağlık Bakanlığı Gebe Okulu kitabı bunu açıkça belirtir; yine de bazı noktalara dikkat etmeyi önerir. NHS de uygun önlemlerle çoğu kadının gebeliğin ileri dönemlerine kadar güvenle seyahat edebildiğini söyler. Plan yapmadan önce yolculuğunuzu izlemlerinizde hekiminizle konuşmanız, hem sizin hem de bebeğinizin durumuna uygun kararı vermenizi kolaylaştırır.

En rahat dönem ve hazırlık

NHS, birçok kadının seyahat ya da tatil için en uygun zamanı gebeliğin ortası, yani 4–6. aylar olarak bulduğunu belirtir. ACOG da bu dönemi 14–28. haftalar olarak tanımlar. Bu haftalarda enerji genellikle geri gelmiş, bulantı azalmış ya da geçmiştir ve hareket etmek hâlâ kolaydır. İlk haftalarda bulantı ve yorgunluk, son aylarda ise uzun süre oturmak yolculuğu zorlaştırabilir. Gebe Okulu kitabı gebeliğin son haftalarında uzun yolculuklardan kaçınmayı önerir.

• Yolculuktan önce hekiminizle konuşun. ACOG preeklampsi, erken doğum eylemi ya da erken su gelmesi gibi durumlarda seyahatin önerilmediğini belirtir.
• Tüm tetkiklerinizin bulunduğu dosyayı, gebelik izlem kartınızı ve düzenli kullandığınız ilaçları yanınıza alın. Gebe Okulu kitabı ve NHS bunu önerir.
• Gideceğiniz yerde acil durumda başvurabileceğiniz hastaneyi ya da sağlık kuruluşunu önceden öğrenin.
• Yurt dışına gidiyorsanız seyahat sigortanızın gebelikle ilgili bakımı, erken doğumu ve dönüş tarihinin değişmesini kapsayıp kapsamadığını kontrol edin.
• Küçük bir yastık, atıştırmalık ve su yanınızda olsun. Katmanlı, bol ve rahat kıyafetler dolaşımı destekler ve değişen sıcaklığa uyumu kolaylaştırır.

Araçla yolculuk ve emniyet kemeri

Emniyet kemerini gebeliğin her döneminde ve her yolculukta takmak önemlidir. Kemerin doğru yerleşimi, karnınızı ve bebeğinizi korumaya yardım eder:

• Çapraz kemer omzunuzun üzerinden, göğüslerinizin arasından geçip kalçanızın yanına iner.
• Kucak kemeri karnın üzerinden değil, kalçalarınızın üzerinden ve karnınızın mümkün olduğunca altından geçer.

Gebe Okulu kitabı uzun yolculuklarda iki saatte bir mola verip en az beş dakika yürümeyi önerir. Uzun bir yolculukta araç kullanacaksanız yalnız olmamanız ve sürüşü bir başka yolcuyla dönüşümlü yapmanız da önerilir. Araç kullanmadığınız sırada ayaklarınızı esnetip döndürmek ve ayak parmaklarınızı oynatmak bacaklardaki dolaşımı destekler. Düzenli su içmek ve hafif atıştırmalıklar yorgunluk ve baş dönmesine iyi gelebilir.

Uzun yolculuk ve pıhtı riski

Gebelikte bacak toplardamarlarında pıhtı oluşma riski artar. NHS ve ACOG, 4 saatten uzun yolculukların, araçla, otobüsle, trenle ya da uçakla olsun, küçük bir pıhtı riski taşıdığını belirtir. Riski azaltmak için şunlar önerilir:

• Düzenli aralıklarla kalkıp yürüyün ve bacaklarınızı esnetin.
• Bol su için; kafeinli ve gazlı içecekleri azaltın.
• Bol ve rahat kıyafetler, rahat ayakkabılar giyin.
• Mümkünse koridor tarafında oturun; kalkmak ve tuvalete gitmek kolaylaşır.
• Kompresyon çorabı pıhtı riskini azaltmaya yardım edebilir. ACOG, bu çorapların herkese uygun olmadığını ve yanlış kullanıldığında sorun çıkarabileceğini belirtir. Kullanmadan önce doğru tür ve beden için hekiminize danışın.

Daha önce pıhtı geçirdiyseniz ya da başka risk etkenleriniz varsa, uzun bir yolculuktan önce hekiminiz size özel bir değerlendirme yapabilir.

Uçak yolculuğu

RCOG, sorunsuz ilerleyen bir gebelikte ara sıra uçak yolculuğunun size ve bebeğinize zarar vermediğini belirtir. Kabin basıncındaki değişim ve güvenlik taramasından geçmek de bir risk olarak görülmez. Yine de bazı pratik noktaları bilmek işinizi kolaylaştırır:

• Havayollarının gebelere uyguladığı hafta sınırları ve istedikleri belgeler birbirinden farklıdır. Bilet almadan önce kendi havayolunuzun kurallarını öğrenin.
• Gebeliğin ileri haftalarında havayolları doğum tarihinizi ve gebeliğinizin sorunsuz ilerlediğini gösteren bir hekim raporu isteyebilir. Gebe Okulu kitabı raporun yolculuk boyunca yanınızda olmasını önerir.
• Kemeri uçakta da her zaman, kucak bandı karnınızın altından geçecek şekilde takın. Gerekirse kabin ekibinden kemer uzatması isteyebilirsiniz.
• Kabinde ayaklarınızı ve bacaklarınızı sık sık hareket ettirin, birkaç kez kalkıp koridorda yürüyün.
• Kabin sıcaklığı değişebildiği için katmanlı giyinmek rahatlık sağlar.

Gidilen yerde sağlık: aşılar, enfeksiyonlar ve Zika

Yolculuk sırasında yiyecek, su ve böcek ısırıklarıyla bulaşan enfeksiyonlar ACOG'nin saydığı seyahat risklerindendir. Yurt dışına gitmeden önce gideceğiniz ülkenin sıtma ve Zika gibi sağlık risklerini öğrenmeniz iyi olur.

• Zika virüsü çoğunlukla gündüz ısıran sivrisineklerle bulaşır. WHO, gebelikte Zika enfeksiyonunun bebekte doğumsal sorunlara yol açabileceğini belirtir. NHS, Zika görülen bölgelere gebelikte seyahati önermez.
• Sivrisinek bulunan bölgelerde uzun kollu kıyafetler, sineklik ve hekiminizin uygun bulduğu kovucular ısırıklardan korunmaya yardım eder.
• Gebelikte bazı aşılar ve sıtma ilaçları uygun değildir. Gideceğiniz bölge için hangi aşı ve ilaçların size uygun olduğunu yolculuktan önce hekiminize sorun.
• Musluk suyunun içilebilir olduğundan emin değilseniz kapalı şişe su tercih edin. Çiğ ya da az pişmiş et ve balık ile pastörize edilmemiş sütten kaçının.
• İshal ya da kusma olursa bol sıvı alın. NHS, bazı ishal ilaçlarının gebelikte uygun olmadığını belirtir; ilaç kullanmadan önce bir sağlık çalışanına danışın.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Yolculuk sırasında ya da sonrasında aşağıdaki belirtilerden biri olursa beklemeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurun:

• Vajinal kanama
• Su gelmesi veya sıvı sızması
• 37. haftadan önce düzenli kasılmalar
• Şiddetli ya da geçmeyen karın ağrısı
• Şiddetli baş ağrısı, görme bulanıklığı, yüz ve ellerde ani şişme
• 38 °C ve üzeri ateş
• Şiddetli ve durmayan kusma
• Bacakta tek taraflı, ağrılı şişlik
• Bayılma, nefes darlığı, göğüs ağrısı

Acil bir durumda 112'yi arayabilirsiniz. Araçlar bölümündeki Uyarı işaretleri listesi, hangi belirtilerde beklemeden başvurmanın önerildiğini tek yerde gösterir.