Doğuma refakat etmek

Doğumda güvendiği birinin yanında olması, doğum yapan kişinin kendini daha güvende hissetmesine yardımcı olabilir. WHO, doğum boyunca kişinin seçtiği bir refakatçinin yanında bulunmasını olumlu bir doğum deneyiminin parçası olarak önerir. Gebe Okulu Eğitim Kitabı da doğum desteğini fiziksel, duygusal ve psikolojik destek olarak tanımlar ve bu desteği partnerin, aile üyelerinin ya da bir arkadaşın verebileceğini belirtir. Refakatçi olacaksanız hazırlığa birkaç hafta önceden başlamak işinizi kolaylaştırır.

Kuruma göre değişen kurallar

Refakatçinin doğum odasına, ameliyathaneye ya da doğum sonrası odaya girip giremeyeceği kuruluştan kuruluşa değişir. Gebe Okulu kitabı, doğum eylemi açısından risk yoksa refakatçi desteği alınabileceğini belirtir; yani karar tıbbi duruma göre de değişebilir. Kuralları kontrollerde ya da kuruluşu arayarak önceden sormak doğum günü sürprizleri azaltır.

• Kaç refakatçi kabul ediliyor ve doğum boyunca yanında kalınabiliyor mu?
• Sezaryen olursa refakatçi içeri alınıyor mu?
• Gece ve hafta sonu hangi giriş kullanılıyor, otopark nerede?
• Doğumdan sonra odada refakatçi kalabiliyor mu?
• Girişte hangi belgeler isteniyor?

Doğumdan önce hazırlık

NHS, refakatçinin doğuma yakın haftalarda hazır olmasını, telefonunun her zaman açık olmasını ve kendi çantasını önceden hazırlamasını önerir. Gebe Okulu kitabı ise doğuma kimlik ve varsa tarama raporlarıyla gidilmesini hatırlatır.

• Kendi çantanız: kişisel bakım ürünleri, atıştırmalık, telefon şarj aleti ve yedek kıyafet.
• Belgeler: iki kişinin kimliği, gebelik takip belgeleri ve tarama raporları tek bir dosyada.
• Ulaşım: NHS, hastaneye en iyi yolu ve yolculuğun günün farklı saatlerinde ne kadar sürdüğünü önceden öğrenmeyi önerir. Yedek bir sürücü belirlemek de iyi olur.
• Telefon numaraları: doğum yapılacak kuruluş, yedek sürücü ve evdeki çocuklara ya da evcil hayvanlara bakacak kişi.
• Doğum planı: NHS, planın içeriğini bilmeyi ve planların son anda sık değiştiğini akılda tutmayı önerir.
• Doğum hazırlık sınıfı: NHS'e göre bu sınıflarda doğum belirtileri, kasılmalar ve acı yönetimi seçenekleri öğrenilir.

İlk evrede nasıl destek olunur?

Doğumun başlangıç evresi uzun sürebilir. Gebe Okulu kitabına göre bu evrede kasılmalar genellikle hafif ya da orta şiddettedir, 30–45 saniye sürer ve 5–20 dakikada bir tekrarlar. Kitap, uzayan bu evrenin kaygı ve yorgunluğa yol açabileceğini ve duygusal destek vermenin bu aşamada çok önemli olduğunu belirtir.

• Kasılmaların başlangıç saatini, süresini ve aralığını not edin. Araçlar bölümündeki Kasılma zamanlayıcı bu iş için kullanılabilir. Hastaneye ne zaman gidileceğini kontrollerde önceden sorun.
• Yürümeye, pozisyon değiştirmeye ve size ya da bir doğum topuna yaslanmaya yardım edin.
• Sırt ve omuz masajı teklif edin; istenmezse bırakın.
• Su ve hafif atıştırmalık hazır tutun. Gebe Okulu kitabına göre riskli bir durum yoksa hafif yiyecek ve içecek serbesttir; hastanede bunu ekibe sorun.
• Işığı azaltın, sakin bir müzik açın, nefes ve gevşeme tekniklerini birlikte uygulayın.
• NHS'in hatırlattığı gibi, konuşmayı bırakmanız istenirse bunu kişisel algılamayın.

Hastanede partnerinizin sesi olmak

NHS, refakatçinin gerektiğinde partnerinin neye ihtiyaç duyduğunu ebeye ya da hekime anlatmaya yardım edebileceğini belirtir. Gebe Okulu kitabı da doğum yapan kişinin bilgilendirilmesini, seçim yapabilmesini ve tercih ettiği destek kişilerinin yanında bulunmasını destekleyici doğum ortamının özellikleri arasında sayar.

• Doğum planındaki tercihleri, örneğin hareket, pozisyon, acı yönetimi ve ten tene temas isteğini ekibe nazikçe hatırlatın.
• Anlaşılmayan bir durumda sakin bir anda sorun: ne öneriliyor, neden ve başka seçenek var mı?
• Kararı partnerinizin vermesine alan tanıyın; onun adına konuşmadan önce ona sorun.
• Plan değişirse ya da ekibin hızlı karar vermesi gerekirse, önce sağlık ekibinin işini yapmasına alan açın. Açıklamayı daha sonra isteyebilirsiniz.

Sezaryen olursa

NHS'e göre sezaryen çoğunlukla spinal ya da epidural anesteziyle yapılır. Bu durumda doğum yapan kişi uyanıktır ve refakatçi genellikle yanında olabilir. Genel anestezi gerekirse refakatçi normalde içeride bulunmaz. Türkiye'de bu konudaki kurallar kuruluşa göre değişir; önceden sormak iyi olur. Ameliyathanede gösterilen yerde, partnerinizin başının yanında kalıp onunla konuşmak destek olur. Planlı olmayan bir sezaryen kaygı yaratabilir; sakin kalmak ve ekibin yönlendirmesine uymak en büyük yardımdır.

Doğumdan sonraki ilk saatler

Gebe Okulu kitabına göre doğum yapan kişinin ya da bebeğin ek bakıma ihtiyacı yoksa, normal doğumla ya da sezaryenle doğan tüm bebekler için doğumdan hemen sonra ten tene temas ve ilk emzirme denemesi önerilir. Tartma ve ölçüm gibi rutin işlemler bu ilk temas tamamlanana kadar ertelenebilir.

• Bu ilk anları bölmemek için ziyaretleri ve telefon görüşmelerini sonraya bırakın.
• NHS, partneriniz emziriyorsa ortamı rahat tutmayı, su ve sağlıklı atıştırmalık getirmeyi önerir.
• Haberi kimlere ve ne zaman vereceğinizi önceden belirleyin.

Refakatçinin de ihtiyaçları vardır. NHS, kendi enerjinizi korumak için yanınızda yiyecek ve içecek bulundurmayı ve fırsat buldukça kısa bir ara vermeyi önerir. Uzun bir doğumdan sonra yorgun ve duygusal hissetmeniz olağandır.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Doğumu beklerken partnerinizde şu belirtilerden biri olursa beklemeden doğum yapılacak kuruluşa ya da en yakın sağlık kuruluşuna başvurmanız önerilir:

• Vajinal kanama
• Su gelmesi veya sıvı sızması
• Bebek hareketlerinde azalma veya durma
• Şiddetli ya da geçmeyen karın ağrısı
• Şiddetli baş ağrısı, görme bulanıklığı, yüz ve ellerde ani şişme
• 38 °C ve üzeri ateş
• 37. haftadan önce düzenli kasılmalar
• Bayılma, nefes darlığı, göğüs ağrısı

Acil bir durumda 112'yi arayabilirsiniz. Araçlar bölümündeki Uyarı işaretleri listesi, hangi belirtilerde beklemeden başvurmanın önerildiğini tek yerde gösterir. Listeye birlikte göz atmak, gerektiğinde ikinizin de hızlı karar vermesini kolaylaştırır.