Değişen beden ve benlik

Gebelikte beden kısa sürede çok değişir. Büyüyen karın, kilo artışı, ciltteki lekeler ve çatlaklar kimi zaman heyecan, kimi zaman yabancılık hissi uyandırabilir. Aynı dönemde eş, çalışan ve anne adayı olarak rollerinizi de yeniden tanımlarsınız. Bu yazıda bedendeki değişimlere dair gerçekçi bilgileri, kilo kaygısını, yakınlık ve cinselliği, kimlikteki değişimi ve doğum sonrası toparlanmayı bulacaksınız.

Bedeninizle ilişkiniz değişebilir

Gebe Okulu Eğitim Kitabı, gebeliğe ve annelik rolüne alışmanın her kadında farklı yaşandığını belirtir. Kitaba göre bu değişime utanmadan ve kayıp duygusu yaşamadan uyum sağlamak kişisel özelliklere, sosyal çevreye ve gebeliğin seyrine bağlıdır. Bazıları büyüyen karnını gururla taşırken bazıları eski bedenini özleyebilir. İkisi de olağandır ve aynı kişi farklı günlerde her iki duyguyu da yaşayabilir.

Beden hakkındaki yorumlar, iyi niyetli olsalar bile yorucu olabilir. Karnınızın büyüklüğüne ya da kilonuza dair yorumlara yanıt vermek zorunda hissetmeyebilir, konuyu nazikçe değiştirebilirsiniz. Karnınızın boyutu ya da kilonuzla ilgili bir sorunuz varsa en doğru yanıtı izlemlerinizde alırsınız.

Kilo artışı kaygısı

Gebelikte kilo almak bebeğin büyümesinin ve bedeninizdeki değişikliklerin doğal bir sonucudur. Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi, kilo artışının gebelik öncesi beden kütle indeksinize göre değerlendirildiğini belirtir; bu nedenle herkes için tek bir doğru sayı yoktur. Rehberde önerilen aralıklara Gebelikte beslenme temelleri yazısından ulaşabilirsiniz.

NHS, gebelikte daha az yiyerek kilo vermeye çalışmamanın ve sağlıklı beslenmenin önemli olduğunu vurgular. WHO da aşırı kilo artışını önlemek için kısıtlayıcı diyetleri değil, sağlıklı beslenme ve hareketli kalma konusunda danışmanlığı önerir. Kilonuz sizi kaygılandırıyorsa ölçümleri tek başınıza yorumlamak yerine hekiminiz ya da ebenizle konuşabilirsiniz. Rehber, gebelik öncesi beden kütle indeksi çok düşük ya da yüksek olan gebelerin diyetisyene yönlendirilmesini öngörür.

Cilt değişimleri ve çatlaklar

Gebe Okulu Eğitim Kitabı, hormon değişikliklerine bağlı olarak meme uçlarında koyulaşma, yüzde lekeler ve karında koyu bir çizgi oluşabildiğini belirtir. NHS'e göre çatlaklar gebelerin yaklaşık 10'da 8'inde görülür ve zararsızdır. Kitap, çatlakların doğumdan sonra solduğunu ama tamamen kaybolmadığını belirtir. NHS, çatlakları önleyen ya da gideren kremlerin etkisine dair güvenilir kanıt olmadığını ekler. Yüzdeki lekelerin güneşte belirginleştiğini bilmek, güneşten korunmayı kolaylaştırır.

Yakınlık ve cinsellik

Gebe Okulu Eğitim Kitabı, bedensel ve ruhsal değişimler nedeniyle çiftlerin gebelikte cinselliğe dair endişe yaşayabildiğini, cinselliğin çoğunlukla güvenli olduğunu belirtir. Kitaba göre bazı durumlarda cinsel ilişkiden kaçınmak gerekebilir; kanama, su gelmesi, plasentayla ya da rahim ağzıyla ilgili bir sorun ve erken doğum öyküsü bunlar arasındadır. Böyle bir durumunuz varsa hekiminize danışın.

Cinsel istek gebelikte azalabilir, artabilir ya da dönem dönem değişebilir. Kitap, çiftlerin bu konuyu açıkça konuşmasının önemli olduğunu vurgular. Sarılmak, dokunmak ve birlikte vakit geçirmek de yakınlığın bir parçasıdır. Doğumdan sonra da yorgunluk, ağrı ve kaygı nedeniyle istek bir süre azalabilir.

Kimlik, roller ve karşılaştırma

Gebe Okulu Eğitim Kitabı, gebelik ve doğumun bir kadının kimliğini ve yaşamını yeniden şekillendirebileceğini belirtir. İş hayatınız, arkadaşlıklarınız ve boş zamanınız değişebilir. Eski hayatınızın bazı yönlerini özlemek bebeğinizi daha az sevdiğiniz anlamına gelmez. Bu duyguları eşinizle ya da güvendiğiniz biriyle konuşmak yükü hafifletebilir.

Sosyal medyada gördüğünüz gebelik ve doğum sonrası görüntüler çoğu zaman seçilmiş anlardır. Bedeninizi bu görüntülerle karşılaştırmak sizi yıpratıyorsa bu hesapları bir süre sessize almak ya da ekran süresini kısaltmak iyi gelebilir. Her gebelik ve her beden farklı ilerler.

Doğumdan sonra bedenin toparlanması

Bedenin gebelik öncesine benzer bir hâle gelmesi zaman alır ve her zaman aynı olmayabilir. NHS'e göre gebelikte karın kaslarının ortadan ayrılması sık görülür ve bu ayrılma çoğunlukla bebek 8 haftalık olana kadar kapanır. NHS, doğumdan yaklaşık 6–8 hafta sonraki kontrolün, bedensel ve ruhsal sorunları hekimle konuşmak için iyi bir fırsat olduğunu belirtir. Pelvik taban egzersizleri de toparlanmaya yardımcı olabilir.

Daha önce yeme bozukluğu yaşadıysanız ya da gebelikte yemek, kilo ve bedeninizle ilgili düşünceler zihninizi sürekli meşgul ediyorsa bunu izlemde söyleyin. Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi ruh sağlığı öyküsünü ilk izlemde sorulacak konular arasında sayar. Bu bilgiyi paylaşmanız, gerektiğinde gebelik boyunca ve doğumdan sonra size uygun desteğin planlanmasını kolaylaştırır.

Ne zaman doktora başvurmalı?

• Kendinize ya da bebeğinize zarar verme düşünceleri
• Kilo almamak için öğün atlama, kusma, ilaç kullanma ya da aşırı egzersiz
• Bedeniniz nedeniyle günlük işlerinizi yapamayacak kadar çökkünlük ya da utanç
• İki haftadan uzun süren çökkünlük, zevk alamama ya da uyuyamama
• Kısa sürede hızlı kilo artışı ya da kilo kaybı, yüz ve ellerde ani şişme
• Açıklanamayan yoğun cilt kaşıntısı

Kendinize ya da bebeğinize zarar verme düşünceleri varsa beklemeden 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin. Bu düşünceleri bir yakınınızda fark ederseniz de aynısı geçerlidir.

Diğer durumlarda aile hekiminize, doktorunuza ya da ebenize ve gerekirse bir ruh sağlığı uzmanına (psikiyatrist ya da psikolog) başvurun. Bedensel belirtiler için Araçlar bölümündeki Uyarı işaretleri listesine bakabilirsiniz.