Bebek için ilk alışveriş

Bebek için alışverişe başlarken uzun listeler ve öneriler kafa karıştırabilir. Oysa yenidoğanın ilk haftalardaki ihtiyaçları sanıldığından azdır: güvenli bir uyku alanı, mevsime uygun kıyafetler, bez ve bakım malzemeleri, araçla yolculuk edecekseniz uygun bir ana kucağı. Bu yazı neyin hemen, neyin daha sonra alınabileceğini ayırmanıza yardım eder.

Önce gerçekten gerekenler

İlk alışverişi doğumdan birkaç hafta önce tamamlamak, son haftaları daha sakin geçirmenizi sağlar. Bebeğin ilk günlerde kullanacağı temel eşyalar şunlardır:

• Bebeğin kendi beşiği ya da karyolası ve ona tam oturan düz, sert bir yatak
• Araçla yolculuk edecekseniz yenidoğana uygun ana kucağı
• Pamuklu zıbın, body, tulum, şapka, çorap ve tırnak eldiveni
• Hafif battaniye ya da kundak örtüsü
• Yenidoğan bezi, pamuk ya da hassas cilt için ıslak mendil, bez değiştirme örtüsü veya havlu
• Emzirmeyi planlıyorsanız emzirme sütyeni ve göğüs pedi

Bebek arabası, oyuncaklar, büyük bedenli kıyafetler ve çeşitli bakım aletleri gibi eşyalar, ihtiyacınız netleştikçe daha sonra alınabilir.

Güvenli uyku alanı

Uyku alanı, bu listede özen gösterilmesi en önemli maddedir. Gebe Okulu kitabı, ani bebek ölümü sendromu riskini azaltmak için bebeklerin yastık, battaniye ya da oyuncak gibi nesneler olmadan, kendi beşiklerinde ya da karyolalarında, düz bir yüzeyde, nispeten sert bir yatakta sırt üstü uyutulmasını önerir. WHO da ilk yıl boyunca bebeğin sırt üstü uyutulmasını önerir.

• Bebek ilk aylarda sizinle aynı odada, ama kendi yatağında uyuyabilir. NHS bunu en az ilk 6 ay için önerir.
• Yatağın içinde yastık, yorgan, yatak kenarı koruyucu, gevşek battaniye ve peluş oyuncak bulunmaz. NHS, bebeği sabitlemek için satılan yuva tipi ürünlerin de kullanılmamasını önerir.
• Oda çok sıcak ya da çok soğuk olmasın. NHS, odanın yaklaşık 16–20 °C arasında tutulmasını önerir; bir oda termometresi işinize yarayabilir.
• Beşik çevresinde bebeğin yüzünü ya da başını örtebilecek hiçbir şey bırakmayın.

Araç koltuğu ve eve dönüş

Hastaneden araçla dönecekseniz ana kucağını doğumdan önce almak iyi olur. NHS, koltuğun aracınıza uyduğundan ve yenidoğana uygun olduğundan emin olmanızı, takmayı doğumdan önce denemenizi önerir. Gebe Okulu kitabı, yenidoğanın arabada kemerleri bağlı olarak uygun bebek koltuğunda, arkaya dönük biçimde taşınmasını önerir.

• Arkaya dönük ana kucağını hava yastığı etkin olan ön yolcu koltuğuna yerleştirmeyin. NHS bunun tehlikeli olduğunu belirtir.
• Bebeğin boyuna ve kilosuna uygun bir koltuk seçin; kullanım kılavuzunu saklayın.
• NHS, bebek araçta uyuyakalırsa varınca onu koltuktan çıkarmanızı, uzun süre ana kucağında bırakmamanızı önerir.

Kıyafet: mevsime göre katlar

Gebe Okulu kitabı yenidoğan kıyafetlerinin pamuklu, yumuşak, dikişsiz ya da yumuşak dikişli kumaşlardan olmasını önerir. Bebekler hızlı büyüdüğü için yenidoğan bedeninden çok fazla almak yerine birkaç parçayla başlayıp gerekirse bir üst bedene geçmek bütçeyi korur.

Kalın tek bir kıyafet yerine ince katlar, bebeğin sıcaklığını ayarlamayı kolaylaştırır. NHS, aşırı ısınmanın ani bebek ölümü riskini artırabileceğini belirtir ve şunları önerir:

• Bebeğin ısısını göğsüne ya da ensesine dokunarak kontrol edin; el ve ayaklarının serin olması olağandır.
• Cildi sıcak ya da terliyse bir kat kıyafet veya örtüyü çıkarın.
• İçeri girdiğinizde ya da araca bindiğinizde şapka ve fazla katları çıkarın.
• Soğuk mevsimde dış ortam için daha kalın bir üst kat yeterlidir; yatakta hafif örtüler tercih edin.

Bez, bakım ve beslenme

NHS, küçük bebeklerde günde 10–12 kez bez değiştirmek gerekebileceğini belirtir. Bez değişimi için bir değiştirme örtüsü ya da havlu, pamuk ve ılık su ya da kokusuz, alkolsüz ıslak mendil, pişik kremi ve kirli bezler için bir torba yeterlidir. NHS, bezi yere serilmiş bir örtü üzerinde değiştirmenin düşme riskini azalttığını, alt değiştirme masası kullanıyorsanız bebeğin başından hiç ayrılmamanızı önerir.

Banyo için özel ekipman şart değildir. Bebek küveti ya da temiz bir leğen, birkaç havlu ve pamuk başlangıç için yeterlidir; suyun sıcak değil ılık olmasına dikkat edin. WHO, göbek kordonunun temiz ve kuru tutulmasını önerir; bunun için ayrı bir ürün almanız gerekmez.

Emzirmeyi planlıyorsanız başlangıçta çok az şeye ihtiyacınız olur. WHO, bebeklerin doğumdan 6 aylık olana kadar yalnızca anne sütüyle beslenmesini önerir. Gebe Okulu kitabı yenidoğanın günde en az 8–12 kez beslenmesi gerektiğini belirtir. Pompa gibi ekipmanlar ihtiyaç ortaya çıkarsa sonra alınabilir. Mama ile beslemeyi düşünüyorsanız gereken malzemeleri ebenize ya da hekiminize sorabilirsiniz.

İkinci el eşya, bütçe ve hediye listesi

Kıyafet ve bazı eşyaları yakınlarınızdan ikinci el almak bütçeyi rahatlatır. İkinci el kıyafetleri kullanmadan önce yıkayın. Güvenlikle ilgili eşyalarda ise dikkatli olmak gerekir:

• NHS, ikinci el araç koltuğu satın alınmamasını önerir; kaza geçirmiş olabilir ya da parçaları eksik olabilir. Yalnız geçmişini bildiğiniz, çok eski olmayan ve kılavuzu olan bir koltuğu yakınlarınızdan kabul edebilirsiniz.
• İkinci el beşik ya da karyolanın sağlam, parçalarının eksiksiz olduğunu ve yatağın düz, sert ve tam oturduğunu kontrol edin.
• Kırık, çatlak ya da eksik parçası olan eşyayı bebeğiniz için kullanmayın.

Bütçe için önce yukarıdaki temel listeyi, sonra isteğe bağlı eşyaları ayrı yazmak işe yarar. Yakınlarınız hediye almak isterse, ihtiyaç listenizi paylaşmak aynı eşyanın birkaç kez gelmesini önler. Alışverişi birkaç haftaya yaymak da hem yorgunluğu hem de harcamayı dengeler.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Hazırlık haftalarında aşağıdaki belirtilerden biri olursa beklemeden doktorunuza ya da en yakın sağlık kuruluşuna başvurmanız önerilir:

• Vajinal kanama
• Su gelmesi veya sıvı sızması
• Bebek hareketlerinde azalma veya durma
• 37. haftadan önce düzenli kasılmalar
• Şiddetli ya da geçmeyen karın ağrısı
• Şiddetli baş ağrısı, görme bulanıklığı, yüz ve ellerde ani şişme
• 38 °C ve üzeri ateş

Acil bir durumda 112'yi arayabilirsiniz. Araçlar bölümündeki Uyarı işaretleri listesi, hangi belirtilerde beklemeden başvurmanın önerildiğini tek yerde gösterir.