Bebek hareketlerini izlemek

Bebeğinizin hareketlerini hissetmek gebeliğin en tanıdık deneyimlerinden biridir. Bu hareketler aynı zamanda bebeğin iyi olduğuna dair önemli bir işarettir. Bebek iyi değilse her zamankinden daha az hareket edebilir. Bu yüzden son aylarda hareketleri fark etmek ve değişiklikleri erken yakalamak önem taşır. Bu yazıda hareketlerin nasıl değiştiğini, neyin olağan sayıldığını ve bir azalma fark ettiğinizde ne yapmanız gerektiğini bulacaksınız.

Hareketler nasıl değişir?

NHS, hareketlerin çoğunlukla 16–24. haftalar arasında hissedilmeye başlandığını belirtir. İlk gebeliğinizse bu 20. haftadan sonrasına kalabilir. 24. haftaya kadar hiç hareket hissetmediyseniz bunu ebenize ya da hekiminize söylemeniz önerilir. İlk hareketler hafif bir kıpırdanma ya da kelebek kanadı gibi hissedilir. Gebelik ilerledikçe tekmeler, itmeler ve dönmeler belirginleşir. RCOG, hareketlerin sayısının 32. haftaya kadar arttığını, sonra aşağı yukarı aynı kaldığını belirtir. Doğum yaklaştıkça rahimde yer daraldığı için hareketlerin türü değişebilir. Tekme yerine daha çok itme ve dönme hissedebilirsiniz. Ama hareketlerin sıklığı azalmaz.

NHS ve RCOG, bebeğin doğum başlayana kadar ve doğum sırasında da hareket etmeye devam ettiğini vurgular. Son haftalarda hareketlerin azalması bebek büyüdüğü için olağan sayılmaz.

Sayı değil, alışılmış düzen

Her gün hissedilmesi gereken belirli bir hareket sayısı yoktur. Her bebek farklıdır. NHS, hareketleri her gün saymanızın gerekmediğini belirtir. Önemli olan bebeğinizin kendine özgü hareket düzenini tanımanızdır. RCOG de hareket çizelgelerinin herkes için rutin kullanımını önermek için yeterli kanıt olmadığını, asıl önemli olanın düzendeki azalma ya da değişiklik olduğunu belirtir. Dünya Sağlık Örgütü'nün doğum öncesi bakım önerileri de günlük hareket sayımını rutin olarak önermez.

Düzeni tanımak için şunlara dikkat edebilirsiniz:

• Bebeğiniz günün hangi saatlerinde daha hareketli? RCOG, öğleden sonra ve akşam saatlerinin çoğu bebek için en hareketli dönem olduğunu belirtir.
• Yemekten sonra, uzandığınızda ya da sakin bir anda hareketleri nasıl hissediyorsunuz?
• Hareketlerin türü nasıl: tekme mi, itme mi, dönme mi?

Bebeklerin gün içinde uyku dönemleri vardır. RCOG'ye göre bu dönemler çoğunlukla 20–40 dakika sürer ve nadiren 90 dakikayı geçer. Bebek uyurken genellikle hareket etmez.

Hareketleri hissetmeyi etkileyen durumlar

Bazı durumlar hareketleri fark etmenizi zorlaştırabilir. RCOG bunları şöyle sıralar:

• Gün içinde çok meşgul ya da hareketli olmak
• Plasentanın rahmin ön duvarında yerleşmiş olması
• Bebeğin sırtının karnınızın ön tarafına dönük olması
• Güçlü ağrı kesiciler ya da sakinleştiriciler gibi bazı ilaçlar
• Alkol ve sigara

Bebeğin başının aşağıda ya da yukarıda olması ise hareketleri hissetmenizi etkilemez. Bu etkenler hareketleri fark etmeyi zorlaştırsa da bir azalmanın açıklaması sayılmaz. Düzende bir değişiklik fark ederseniz yine başvurun.

Azalma fark ederseniz

Bebeğinizin her zamankinden az hareket ettiğini, hiç hareket etmediğini ya da hareket düzeninin değiştiğini fark ederseniz beklemeden doğum kliniğine ya da doğum yapacağınız sağlık kuruluşuna başvurun. NHS, gecenin bir yarısı olsa bile ertesi günü beklemeden aramayı önerir. RCOG de hareketlerdeki bir azalmayı göz ardı ederek uyumamayı vurgular.

• Ev tipi kalp sesi dinleme cihazıyla kendiniz kontrol etmeye çalışmayın. NHS ve RCOG bu cihazların güvenilir olmadığını belirtir. Kalp sesi duymak bebeğin iyi olduğu anlamına gelmez.
• Hareketleri tetiklemek için bir şeyler yiyip içmeyi ya da uzanıp beklemeyi başvurunun yerine koymayın.
• Daha önce hareket azalması nedeniyle başvurduysanız ve yeniden azalma olursa tekrar başvurun. RCOG, bu durum kaç kez yaşanırsa yaşansın başvurmaktan çekinmemeyi önerir.

Başvurduğunuzda size hareketler sorulur ve muayene edilirsiniz. RCOG'ye göre bebeğin kalp atımı genellikle en az 20 dakika izlenir. Gerekirse ultrason istenebilir. Bu değerlendirmeler çoğu zaman her şeyin yolunda olduğunu gösterir. RCOG, bir kez hareket azalması yaşayan kadınların çoğunun gebeliğinin sorunsuz sürdüğünü ve sağlıklı bir bebek dünyaya getirdiğini belirtir. Yine de erken bakılması önemlidir, çünkü bir sorun varsa ne kadar erken fark edilirse gerekli bakım o kadar erken başlayabilir.

Sağlık Bakanlığı'nın Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi de bebek hareketlerinde azalmayı gebelikteki tehlike işaretleri arasında sayar. Kontrollerinizde bu konuda soru sormaktan çekinmeyin. Refakatçinizin ya da eşinizin de bu işareti bilmesi, gece fark edilen bir değişiklikte kararı kolaylaştırır.

Tekme sayacı nasıl yardımcı olabilir?

Araçlar bölümündeki Tekme sayacı, hareketleri fark ettiğiniz anları tarih ve süreyle not etmenize yarayan bir yardımcıdır. Bebeğinizin hangi saatlerde daha hareketli olduğunu görmek ya da kontrolde hekiminize göstermek için kullanabilirsiniz. ACOG, hekimin bazı durumlarda hareket sayımı isteyebileceğini ve bunun nasıl ve ne sıklıkla yapılacağını hekimin anlatacağını belirtir.

Sayaçta ulaşılması gereken bir hedef sayı yoktur. Sayacın gösterdiği sayı, kendi hissinizin yerine geçmez. Hareketlerin azaldığını hissediyorsanız sayaçta ne yazdığına bakmadan başvurun.

Ne zaman doktora başvurmalı?

Şu durumlarda beklemeden sağlık kuruluşuna başvurun:

• Bebek hareketlerinde azalma veya durma
• Bebeğin alışılmış hareket düzeninde değişiklik
• Vajinal kanama
• Su gelmesi veya sıvı sızması
• 37. haftadan önce düzenli kasılmalar
• Şiddetli ya da geçmeyen karın ağrısı

Acil bir durumda 112'yi arayabilirsiniz. Tüm uyarı işaretlerine Araçlar bölümündeki Uyarı işaretleri listesinden ulaşabilirsiniz.