Gebelik planlama: hamilelik öncesi hazırlık

Gebelik öncesi görüşme neden önerilir?

Gebe Okulu Eğitim Kitabı gebelik öncesi bakımı, anne ve bebek için risk oluşturabilecek sağlık ve sosyal durumları gebelikten önce saptayıp çözmeyi amaçlayan koruyucu bir hizmet olarak tanımlar. Kitap, sağlık çalışanlarının üreme çağındaki kadınlara önümüzdeki bir yıl içinde çocuk sahibi olmayı planlayıp planlamadıklarını sormasını önerir. Siz de gebeliği düşünmeye başladığınızda aile hekiminizden ya da kadın hastalıkları ve doğum uzmanından randevu alabilirsiniz.

CDC, bu görüşmede konuşulacak başlıca konuları şöyle sıralar: var olan sağlık sorunlarınız, reçeteli ve reçetesiz tüm ilaçlarınız, vitamin ve takviyeleriniz, aşılarınız ve yaşam alışkanlıklarınız. CDC ayrıca aile sağlık öykünüzü öğrenmenin gebeliği etkileyebilecek riskleri belirlemeye yardım ettiğini belirtir.

Folik asit

Folik asit, bebeğin beyin ve omuriliğini oluşturan nöral tüpün sağlıklı gelişimine yardım eder. Gebe Okulu kitabına göre nöral tüp gebeliğin 5. haftasında, yani pek çok kişinin adet gecikmesini yeni fark ettiği dönemde oluşur. CDC, gebelikten en az bir ay önce ve gebeliğin erken döneminde vücutta yeterli folik asit bulunmasının beyin ve omurilik doğum kusurlarını önlemeye yardım ettiğini belirtir.

• Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi, folik asit takviyesine gebelikten en az bir ay önce başlanmasını ve 12. gebelik haftasına kadar sürdürülmesini önerir.
• Rehber, epilepsi ilacı kullananlar, daha önce nöral tüp defektli gebeliği olanlar, diyabet ya da obezite gibi yüksek riskli gruplarda takviyenin gebelikten üç ay önce ve daha yüksek dozda başlanmasını öngörür.
• Takviyenin dozunu ve ne zaman başlayacağınızı hekiminiz belirler.

Aşılar

Gebe Okulu kitabı, gebelikte geçirilen kızamıkçık ve suçiçeği gibi enfeksiyonların bebekte doğumsal sorunlara yol açabileceğini, bu nedenle bağışıklığın gebelikten önce sağlanmasının önem taşıdığını anlatır. Kitaba göre aşı durumu eksik olan anne adayları için hekim tarafından şu aşılar planlanabilir:

• Td (tetanos, difteri)
• KKK (kızamık, kızamıkçık, kabakulak): gebelikten en az 1 ay önce tamamlanması önerilir
• Suçiçeği (varisella): gebelikten en az 3 ay önce tamamlanması önerilir
• Hepatit B

KKK ve suçiçeği canlı aşılardır; bu nedenle gebelikten belli bir süre önce planlanır. Aşı kartınız varsa gebelik öncesi görüşmeye götürmeniz eksiklerin belirlenmesini kolaylaştırır. NHS de gebelik denemeden önce KKK aşısının yapılmasını önerir.

Kronik hastalıklar ve kullandığınız ilaçlar

Gebe Okulu kitabı diyabet, yüksek tansiyon, kanama ve pıhtılaşma bozuklukları, epilepsi, astım ve enfeksiyon hastalıklarının gebeliği etkileyebildiği için gebelikten önce değerlendirilmesini önerir. Bu hastalıkların gebelik başlamadan iyi kontrol altında olması, gebelik boyunca sizin ve bebeğinizin sağlığını korur.

İlaçlar konusunda iki ayrı öneri öne çıkar. Gebe Okulu kitabı, gebelik planlayan kadınların reçetesiz ilaç kullanmamasını ve herhangi bir ilaçtan önce hekime danışmasını ister. NHS ise reçeteyle kullandığınız hiçbir ilacı doktorunuzla konuşmadan bırakmamanızı vurgular; hekiminiz gebelik için en güvenli tedavi seçeneğini sizinle birlikte belirler. Bitkisel ürünleri de bu görüşmede söylemeniz önerilir.

Diğer kontroller

• Genetik danışmanlık: Gebe Okulu kitabı, ailede kalıtsal hastalık öyküsü varsa ya da akraba evliliği söz konusuysa gebelik öncesinde genetik risklerin değerlendirilmesini önerir.
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar: Kitap, bu enfeksiyonların gebelik öncesinde değerlendirilmesini ve varsa önce tedavi edilmesini önerir. NHS de siz ya da eşinizde böyle bir olasılık varsa test yaptırmanızı önerir.
• Ağız ve diş sağlığı: Doğum Öncesi Bakım Yönetim Rehberi, planlanan gebelik öncesinde diş muayenesi yapılmasını öngörür.
• Rahim ağzı kanseri taraması: NHS, taramanızın zamanı geldiyse gebelik öncesinde yaptırmanızı önerir.

Yaşam tarzı

Gebe Okulu kitabı gebelik öncesi dönemi beslenme alışkanlıklarını düzeltmek için ideal bir zaman olarak görür. Kitaba göre sigara ve alkol doğurganlığı azaltır; baba adayının sigara içmesi de sperm yapısını olumsuz etkiler. CDC, alkol, sigara ve bazı maddelerin erken doğum ve doğumsal sorunlara yol açabileceğini belirtir. Bırakmakta zorlanıyorsanız aile hekiminizden destek isteyebilirsiniz.

• Dengeli beslenmek ve sağlıklı kiloya yaklaşmak; NHS'e göre çok düşük ya da çok yüksek kilo gebe kalmayı zorlaştırabilir.
• Gebe Okulu kitabının önerdiği gibi gebelik öncesinden başlayarak orta yoğunlukta düzenli egzersiz yapmak.
• Gübre, böcek ilacı, zararlı kimyasallar ve kedi ya da kemirgen dışkısıyla temastan kaçınmak (CDC, Gebe Okulu kitabı).
• Kaygı, stres ya da günlük hayatı etkileyen üzüntü varsa bunu hekiminizle konuşmak; CDC ruh sağlığını da hazırlığın parçası sayar.

Doğurgan günler ve bekleme süresi

NHS'e göre gebe kalma olasılığı yumurtlama zamanında en yüksektir. Yumurtlama çoğu zaman bir sonraki adetin başlamasından yaklaşık 14 gün önce olur, ancak bu adet döngünüzün uzunluğuna göre değişir. NHS, 39 yaş ve altındaki çiftlerin korunmadan 2-3 günde bir ilişkiye girdiklerinde büyük olasılıkla bir yıl içinde gebe kaldığını belirtir. Bir yıl ya da daha uzun süredir deneyip gebelik olmadıysa hekiminize başvurmanız önerilir.

Yumurtlama hesaplama: doğurgan günlerinizi bulun

Gebelik başladığında tahmini doğum tarihinizi hesaplayın