Erken doğum ne demek?
WHO'ya göre 37 hafta tamamlanmadan canlı doğan bebekler erken doğmuş sayılır. Örgüt bu doğumları üç gruba ayırır: 28. haftadan önce çok erken, 28-32. haftalar arasında oldukça erken, 32-37. haftalar arasında orta ya da geç erken doğum. WHO, 2020 yılında dünyada yaklaşık 13,4 milyon bebeğin erken doğduğunu, bunun her 10 bebekten birinden fazlasına denk geldiğini bildirir. NHS de İngiltere'de her 100 bebekten yaklaşık 8'inin erken doğduğunu belirtir.
Erken doğum her zaman kendiliğinden başlamaz. NHS, anne ya da bebekteki bir sağlık durumu nedeniyle bazen doğumun planlı olarak erken başlatıldığını anlatır; preeklampsi buna bir örnektir. WHO, çoğul gebelik, enfeksiyonlar, diyabet ve yüksek tansiyon gibi süregen durumları nedenler arasında sayar; ancak çoğu zaman belirgin bir neden bulunamadığını da ekler.
37. haftadan önce görülebilecek işaretler
NHS ve Sağlık Bakanlığının Gebe Okulu Eğitim Kitabı şu belirtileri sayar. Bunların yalnızca biri ya da birkaçı görülebilir:
- Düzenli kasılmalar ya da karında sıkışmalar; Gebe Okulu kitabına göre 10 dakikada bir ya da daha sık gelebilir
- Adet sancısına benzer kramplar
- Belin alt kısmında sizin için alışılmadık, künt ve sürekli ağrı
- Kasıkta ya da leğen bölgesinde baskı hissi
- Vajinal akıntının niteliğinde değişiklik
- Ani boşalma ya da sızıntı şeklinde su gelmesi
- İshal
Gebe Okulu kitabı önemli bir ayrıntıya dikkat çeker: Braxton Hicks denen alıştırma kasılmaları çoğunlukla karında hissedilirken, erken doğum kasılmaları belin alt kısmında hissedilebilir. Son haftalardaki alıştırma kasılmalarıyla karışabileceği için 37. haftadan önce kasılmanın türünü evde çözmeye çalışmak yerine sağlık ekibine danışmak daha güvenlidir.
Belirti fark ettiğinizde ne yapılır?
NHS, 37. haftayı doldurmadıysanız ve yukarıdaki belirtilerden birini yaşıyorsanız ebenizi ya da doğum biriminizi aramanızı önerir; emin olmadığınız ya da içinizin rahat etmediği durumlarda da aramanız uygundur. Gebe Okulu kitabı, doğum zamanı gelmeden gelen her vajinal sıvının değerlendirilmesi gerektiğini ve bu durumda hemen bir sağlık kuruluşuna başvurulmasını ister.
- Kasılmaların saatini, kaç dakikada bir geldiğini ve ne kadar sürdüğünü not edin.
- Sıvı geliyorsa tampon yerine ped kullanın; rengini ve geliş saatini not edin.
- Kimliğinizi ve varsa gebelik izlem kartınızı yanınıza alın.
- Doğum yapmayı planladığınız hastaneyi arayın ya da doğrudan başvurun. Kanama, şiddetli ağrı ya da yoğun su gelmesi varsa 112'yi arayın.
37. haftadan önce düzenli kasılma, su gelmesi, vajinal kanama ya da alışılmadık bel ve kasık ağrısı olursa ertesi günü ya da bir sonraki kontrolü beklemeden hastaneye başvurun (NHS, Gebe Okulu Eğitim Kitabı). Acil durumda 112'yi arayın.
Hastanede neler yapılır?
NHS'e göre hastanede önce doğum eyleminin başlayıp başlamadığı, suyun gelip gelmediği ve bir enfeksiyon olup olmadığı araştırılır. Bunun için vajinal muayene, kan ve idrar tahlili, kasılmaları ve bebeğin kalp atışını kaydeden izlem (kardiyotokografi) yapılabilir. Bebeğin son 24 saatteki hareketleri de sorulur; fark ettiğiniz bir değişiklik varsa söylemeniz önerilir.
Başvuru her zaman erken doğumla sonuçlanmaz. Gebe Okulu kitabı, erken doğum eyleminin rahim ağzı belirgin açılmadan fark edildiğinde çoğu durumda tedaviyle durdurulabildiğini belirtir. Doğum yaklaşıyorsa NHS, bebeğin akciğerlerinin nefes almaya hazırlanmasına ve beyninin korunmasına yardım eden tedavilerin önerilebileceğini anlatır. WHO da erken doğum riski olan gebeler için bu tür etkili tedaviler bulunduğunu vurgular. Hangi seçeneğin uygun olduğuna gebelik haftanıza ve durumunuza göre doktorunuz karar verir.
Erken su gelmesi
Doğum sancısı başlamadan ve 37. haftadan önce su gelmesine erken membran yırtılması denir. Gebe Okulu kitabı daha önce erken doğum ya da erken su gelmesi yaşamış olmayı, rahim ağzı yetmezliğini ve çoğul gebeliği başlıca risk etkenleri arasında sayar. NHS, bu durumda enfeksiyon riskinin arttığını ve sizi birkaç gün hastanede izlemek isteyebileceklerini belirtir. Eve gönderilirseniz ateş, titreme, yeşilimsi ya da kötü kokulu sıvı, kanama, karın ya da bel ağrısı, kasılma veya bebek hareketlerinde azalma olduğunda hemen aramanız önerilir.
Sık sorulan sorular
Erken doğum belirtisi her zaman erken doğum demek mi?
Erken doğum kasılması ağrılı olur mu?
Kaçıncı haftadan önceki doğum erken sayılır?
Kaynaklar
- WHO: Preterm birth (erişim 24 Eylül 2026)
- NHS: Premature labour and birth (erişim 24 Eylül 2026)
- T.C. Sağlık Bakanlığı: Gebe Okulu Eğitim Kitabı (erişim 24 Eylül 2026)
Son güncelleme:
Bu araç ve içerikler bilgilendirme amaçlıdır, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Gebelik takibiniz için kadın doğum uzmanınıza, bebeğinizin sağlığı için çocuk doktorunuza başvurun. Acil bir durumda 112'yi arayın. Kullanım koşulları
